નવી દિલ્હી : દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે મિલકતના વારસા અંગે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ પર અન્ય વ્યક્તિની હત્યા કરવાનો અથવા તે માટે ઉશ્કેરણી (અબેટિંગ) કરવાનો આરોપ હોય, તો તે આરોપી મૃતકની મિલકત વારસામાં મેળવી શકશે નહીં. જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને આર. મહાદેવનની બેંચે જણાવ્યું છે કે આ ગેરલાયકાત વારસાઈ (Intestate) અને વસિયતનામું (Testamentary) એમ બંને પ્રકારના ઉત્તરાધિકાર પર સમાન રીતે લાગુ થશે.
ટ્રાયલ ચાલુ હોય તો પણ હક ગુમાવવો પડશે
કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કરતા કહ્યું છે કે ભલે તે વ્યક્તિ વિરુદ્ધની અદાલતી કાર્યવાહી (Trial) હજુ ચાલુ હોય, તો પણ મિલકત મેળવવાનો તેનો દાવો રદબાતલ ગણાશે. સુપ્રીમ કોર્ટના મતે, સિવિલ કાર્યવાહીમાં ગુના સાબિત કરવા માટેના કડક પુરાવા કરતાં 'સંભાવનાઓની પ્રબળતા' (Preponderance of probabilities) વધુ મહત્વની છે. જો પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ ગુનામાં સંડોવણી જણાતી હોય, તો ન્યાય અને નૈતિકતાના આધારે તે વ્યક્તિને સંપત્તિથી વંચિત રાખવામાં આવશે.
શું કહે છે કાયદો?
હિન્દુ ઉત્તરાધિકાર અધિનિયમની કલમ ૨૫ નો ઉલ્લેખ કરતા બેંચે નોંધ્યું હતું કે આ જોગવાઈ ખાસ કરીને તે વ્યક્તિને ગેરલાયક ઠેરવે છે જે મિલકત મેળવવાના લોભમાં અથવા અન્ય કોઈ કારણસર માલિકની હત્યા કરે છે. ન્યાયાધીશોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ માત્ર કાયદાકીય કલમ નથી, પરંતુ ન્યાય, નિષ્પક્ષ રમત અને ઈક્વિટીના સિદ્ધાંતોનું પાલન છે.
કર્ણાટક હાઈકોર્ટના આદેશ સામેનો મામલો
આ ચુકાદો બેંગલુરુની સિવિલ કોર્ટ અને કર્ણાટક હાઈકોર્ટના આદેશો સામેની અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન આપવામાં આવ્યો છે. આ ફેંસલાથી હવે મિલકતના વિવાદોમાં જે તે વ્યક્તિની ગુનાહિત પૃષ્ઠભૂમિ અને પીડિત સાથેના સંબંધો પર કાયદાકીય ભીંસ વધશે. આ ચુકાદો તેવા કિસ્સાઓમાં ખૂબ જ અસરકારક સાબિત થશે જ્યાં મિલકત પચાવી પાડવા માટે હત્યા જેવા જઘન્ય અપરાધો આચરવામાં આવે છે.