ભોપાલ: મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લામાં સ્થિત સદીઓ જૂના ભોજશાળા-કમલ મૌલા મસ્જિદ સંકુલના વિવાદમાં શનિવારે એક નવો અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ઇતિહાસ રચાયો છે. મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટ દ્વારા ભોજશાળા સંકુલને સત્તાવાર રીતે 'સરસ્વતી મંદિર' જાહેર કર્યાના ગણતરીના કલાકોમાં જ, ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) એ એક મોટો વહીવટી આદેશ જાહેર કર્યો છે. આ નવા આદેશ અનુસાર, હવે હિન્દુ સમુદાયને આ પવિત્ર ભોજશાળા સંકુલમાં અમર્યાદિત અને મુક્ત પ્રવેશની મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેનો અર્થ એ છે કે હિન્દુઓ હવે અઠવાડિયાના ચોક્કસ દિવસોના બદલે સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન ત્યાં નિયમિત પૂજા અર્ચના અને ધાર્મિક વિધિઓ કરી શકશે.

હાઈકોર્ટે વર્ષ ૨૦૦૩ નો વચગાળાનો આદેશ રદ કર્યો

આ ઐતિહાસિક નિર્ણયની સાથે જ હાઈકોર્ટે એએસઆઈ (ASI) ના ૭ એપ્રિલ ૨૦૦૩ ના એ જૂના આદેશને સંપૂર્ણપણે રદબાતલ ઠેરવ્યો છે, જે અંતર્ગત અત્યાર સુધી મુસ્લિમ સમુદાયને દર શુક્રવારે આ સંકુલની અંદર નમાજ અદા કરવાની વિશેષ મંજૂરી આપવામાં આવતી હતી. એએસઆઈના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ આદેશ અંગે સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવ્યું છે કે, વૈજ્ઞાનિક અને પુરાતત્વીય પુરાવાઓ અનુસાર ભોજશાળા એ પ્રાચીન સમયમાં સંસ્કૃત ભાષા, વ્યાકરણ, ઉચ્ચ શિક્ષણ અને સાહિત્યના સંશોધનનું એક મહાન કેન્દ્ર રહ્યું છે. આ સંકુલ મૂળભૂત રીતે વિદ્યાની દેવી માં સરસ્વતીને સમર્પિત પવિત્ર મંદિર જ છે. આથી, હિન્દુ સમુદાયને દેવી સરસ્વતીની આરાધના અને અભ્યાસની પ્રાચીન પરંપરાઓનો આદર કરીને મુક્ત પ્રવેશ આપવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.

મુસ્લિમ પક્ષ ભારે નારાજ: ચુકાદાને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવાની તૈયારી

બીજી તરફ, હાઈકોર્ટના આ વલણ અને ભોજશાળાને મંદિર જાહેર કરવાના નિર્ણય સામે મુસ્લિમ પક્ષે તીવ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો છે. કમાલ મૌલા વેલ્ફેર સોસાયટીના પ્રમુખ અબ્દુલ સમદે મીડિયા સમક્ષ નારાજગી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, "અમને હાઈકોર્ટના આ એકતરફી નિર્ણયથી આઘાત લાગ્યો છે, પરંતુ દેશની ન્યાયતંત્ર પર હજુ પણ ભરોસો છે. અમને પૂરો વિશ્વાસ છે કે સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court) આ આદેશની કાયદાકીય સમીક્ષા કરશે અને તેને પલટાવી દેશે."

ASI ના વૈજ્ઞાનિક સર્વે રિપોર્ટ પર આધારિત છે આ મોટો ફેંસલો

ઉલ્લેખનીય છે કે, શુક્રવારે મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટે ધાર ભોજશાળા મંદિર-કમલ મૌલા મસ્જિદ વિવાદ કેસમાં વર્ષોથી ચાલી રહેલી કાનૂની લડાઈનો અંત આણતો આ સિંહફાળો આપ્યો હતો. કોર્ટે જૈન સમુદાય અને મુસ્લિમ પક્ષ દ્વારા આ મામલે દાખલ કરવામાં આવેલી તમામ વાંધા અરજીઓને સદંતર ફગાવી દીધી હતી. હાઈકોર્ટનો આ આખરી અને લોખંડી નિર્ણય ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ દ્વારા સંકુલની અંદર કરવામાં આવેલા મહિનાઓ લાંબા જીપીઆર (GPR) અને વૈજ્ઞાનિક સર્વેક્ષણના સચોટ અહેવાલ (Survey Report) પર આધારિત છે, જેમાં જમીનની નીચે અને દીવાલો પર સનાતન સંસ્કૃતિ અને હિન્દુ મંદિર હોવાના અકાટ્ય પુરાવા મળી આવ્યા હતા.