મુંબઈ : વર્ષોથી મહિલાઓને એવી શીખ આપવામાં આવે છે કે દિવસની દરેક મિનિટ ઉપયોગી હોવી જોઈએ — કામ પર ઉત્પાદક (Productive) બનો, ઘર-પરિવારની સંભાળ રાખો અને કારકિર્દીમાં આગળ વધવા નવી નવી સ્કિલ્સ શીખો. અહીં સુધી કે આરામ કે ફુરસદના સમયને પણ કોઈને કોઈ હેતુ સાથે જોડી દેવામાં આવે છે. પરંતુ હવે ઈન્ટરનેટ અને લાઈફસ્ટાઈલની દુનિયામાં એક નવો ટ્રેન્ડ શાંતિથી આ માનસિકતા બદલી રહ્યો છે, જેને ‘હોબીમેક્સિંગ’ (Hobbymaxxing) નામ આપવામાં આવ્યું છે.
શું છે ‘Hobbymaxxing’?
‘હોબીમેક્સિંગ’ એ કોઈ દબાણ કે અપેક્ષા વગર માત્ર પોતાના આત્મસંતોષ અને આનંદ માટે જ શોખ કે રૂચિ કેળવવાનો વિચાર છે.
•    નથી કોઈ મુદ્રીકરણ (Monetization): આ ટ્રેન્ડમાં પોતાના શોખને સાઈડ બિઝનેસમાં બદલવાનું, કેક વેચવાનું કે ગૂંથણકામની ઓનલાઈન શોપ શરૂ કરવાનું કોઈ દબાણ નથી હોતું.
•    નથી સોશિયલ મીડિયા શો-ઓફ: ઈન્સ્ટાગ્રામ પર રીલ્સ બનાવવાની કે ઓનલાઈન ઓડિયન્સ માટે દસ્તાવેજીકરણ કરવાની કોઈ જરૂર હોતી નથી.
•    પરફેક્શનની જરૂર નથી: ૪૦ વર્ષની ઉંમરે માટીકામ શીખવું, ડાન્સ ક્લાસમાં જોડાવું, ચિત્રકામ કરવું કે ગિટાર વગાડવું — ભલે તમે તેમાં કાચા હોવ, તો પણ માત્ર ‘સારું લાગે છે’ એટલા માટે જ તે કરવાનો આગ્રહ રાખવામાં આવે છે.
મગજના સ્વાસ્થ્ય અને તણાવ મુક્તિ માટે આશીર્વાદરૂપ
આ ટ્રેન્ડ માત્ર ભાવનાત્મક રીતે જ નહીં, પણ વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ પણ મગજ માટે ખૂબ ફાયદાકારક સાબિત થયો છે:
૧. ન્યુરલ કનેક્શન્સ અને બ્રેઈન શાર્પનેસ: જ્યારે પણ પુખ્ત વયના લોકો કઈંક નવું શીખવાનો પ્રયાસ કરે છે (જેમ કે નવું વાજિંત્ર કે નવી ભાષા), ત્યારે મગજમાં નવા ન્યુરલ કનેક્શન્સ બને છે, જે વૃદ્ધાવસ્થામાં પણ મગજને તીક્ષ્ણ રાખે છે.
૨. ડિમેન્શિયાનું જોખમ ઘટે છે: સંશોધનો દર્શાવે છે કે માનસિક રીતે સતત સક્રિય રહેતા અને પોતાના ગમતા શોખ પૂરા કરતા લોકોમાં ડિમેન્શિયા (ડીમેન્શિયા - ભૂલવાની બીમારી) અને ગંભીર જ્ઞાનાત્મક ઘટાડાનું જોખમ ઘણું ઓછું રહે છે.
૩. માનસિક તણાવમાં ઘટાડો: યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયાના એક અભ્યાસ મુજબ, દિવસ દરમિયાન પોતાના ગમતા શોખ માટે સમય ફાળવતા લોકોમાં માનસિક તણાવ અને હૃદયના ધબકારા નિયંત્રિત રહે છે અને મૂડ વધુ સારો રહે છે.
આનંદને કોઈ હેતુ સાબિત કરવાની જરૂર નથી
મોટાભાગના પુખ્ત વયના લોકો ‘ખરાબ દેખાવાના ડર’ કે ‘પરફેક્શનિઝમ’ને કારણે કોઈ નવો શોખ શરૂ કરતા નથી. પરંતુ હોબીમેક્સિંગ તમને ફરી એકવાર ‘શિખાઉ’ (Beginner) બનવાની છૂટ આપે છે. પહેલું ચિત્ર ખરાબ બને કે પહેલો ડાન્સ સ્ટેપ અજીબ લાગે તો પણ વાંધો નહીં, કારણ કે તેનો હેતુ લોકોને પ્રભાવિત કરવાનો નથી પરંતુ પોતાના મનને શાંતિ આપવાનો છે.
દરેક વસ્તુને બિઝનેસ કે કમાણીનું સાધન બનાવવાની હોડમાં, કોઈ કારણ વગર ફક્ત પોતાના આનંદ માટે સમય ફાળવવો એ આજના સમયમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી શક્તિશાળી કદમ સાબિત થઈ રહ્યું છે.