નવી દિલ્હી : ભારતીય વાહનચાલકો અને મોંઘવારીનો સામનો કરી રહેલા સામાન્ય નાગરિકો માટે એક આશાનું કિરણ જાગ્યું છે. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ આજે એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપતા જણાવ્યું છે કે, જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ (કાચું તેલ) ના ભાવમાં અત્યારે જોવા મળી રહેલી નરમાઈ આગામી બે થી ત્રણ મહિના સુધી સતત જળવાઈ રહેશે, તો ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના રિટેલ ભાવમાં ઘટાડો કરવાની તકો ઊભી થઈ શકે છે.
કેમ અત્યારે ભાવ ઘટાડો શક્ય નથી?
મંત્રીએ સામાન્ય જનતાને આ બાબત સમજાવતા કહ્યું કે, આપણે હાલમાં જે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પંપ પર ખરીદી રહ્યા છીએ, તે ઇંધણ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જ્યારે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ખૂબ જ ઊંચા હતા ત્યારે ખરીદવામાં આવ્યું હતું અને તેમાંથી રિફાઇન કરવામાં આવ્યું છે. આથી, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તાજેતરમાં થયેલા ઘટાડાનો સીધો લાભ રિટેલ ગ્રાહકો સુધી પહોંચતા હજુ થોડો સમય લાગશે. મંત્રીએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે રિટેલ ભાવમાં ફેરફાર માટે ક્રૂડ ઓઇલના નીચા ભાવની ટકાઉપણું તપાસવી અનિવાર્ય છે.
ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પર અસહ્ય આર્થિક બોજ
પુરીએ સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની નાણાકીય સ્થિતિ પર પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા છ મહિનામાં (જાન્યુઆરીથી જૂન સુધી) આ કંપનીઓએ સ્થાનિક એલપીજી વેચાણ અને અન્ય ઈંધણના વેચાણ પર થયેલું નુકસાન (અંડર-રિકવરી) જાતે સહન કર્યું છે. આ આંકડો અંદાજે ૨.૧૦ લાખ કરોડ રૂપિયા જેટલો તોતિંગ છે. કંપનીઓ અત્યારે આ આર્થિક ભારણને શોષી રહી છે, જે તેમના નાણાકીય સ્વાસ્થ્ય માટે એક પડકારરૂપ સ્થિતિ છે.
ભાવ ઘટાડા માટે શરતી રાહત: મંત્રીના જણાવ્યા મુજબ, પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ ઘટાડવા માટે માત્ર ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઘટવા જ પૂરતા નથી, પરંતુ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓની નાણાકીય સ્થિરતા પણ જોવી પડશે. જો ક્રૂડના ભાવમાં આ ઘટાડો લાંબા ગાળા માટે સ્થિર રહેશે, તો સરકાર અને કંપનીઓ મળીને ગ્રાહકોને ઇંધણના ભાવમાં ચોક્કસપણે રાહત આપવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે.
વૈશ્વિક સ્થિતિ અને ભારતની રણનીતિ
ભારત દુનિયાનો ત્રીજો સૌથી મોટો તેલ આયાતકાર દેશ છે. પશ્ચિમ એશિયાના સંકટ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવી ભૌગોલિક-રાજકીય કટોકટીઓ વચ્ચે પણ ભારતે પોતાની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત રીતે જાળવી રાખી છે. બ્રિક્સ (BRICS) એનર્જી મીટિંગમાં પણ ભારતે ઈરાન અને અન્ય સહયોગીઓ સાથે ઉર્જા સહયોગ મજબૂત કરવા પર ભાર મૂક્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થતી આ ઘટાડાની અસર ભારતને લાંબા ગાળે આર્થિક રીતે સધ્ધર કરવામાં અને ફુગાવાને કાબૂમાં રાખવામાં મોટી મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. હવે આગામી ત્રિમાસિક ગાળામાં ક્રૂડની ચાલ કેવી રહે છે તેના પર સમગ્ર દેશની નજર રહેશે.