નવી દિલ્હી: હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સર્જાયેલા અવરોધોએ વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. શેવરોનના સીઈઓ માઇક વર્થની ચેતવણી મુજબ, આ કટોકટીની સૌથી સીધી અને વ્યાપક અસર એશિયન દેશોના આર્થિક વિકાસ પર જોવા મળશે. ભારત, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશો, જેઓ પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે મધ્ય પૂર્વ પર નિર્ભર છે, તેઓ હવે અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે. રશિયાથી તેલ મેળવવાની કોશિશ હોય કે અમેરિકાથી થતી રેકોર્ડ નિકાસ, બજારમાં પુરવઠાની ખાધ એટલી મોટી છે કે વૈશ્વિક અનામત ભંડાર ઐતિહાસિક નીચી સપાટીએ પહોંચી ગયા છે.

માત્ર ક્રૂડ ઓઇલ જ નહીં, પરંતુ તેમાંથી બનતા રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનો જેવા કે જેટ ઇંધણ, નેપ્થા અને એલપીજી (LPG) ની તીવ્ર અછત ઉભી થઈ છે. ગોલ્ડમેન સૅક્સના અહેવાલ મુજબ, આ ઉત્પાદનોનો સ્ટોક ઘટીને માત્ર ૪૫ દિવસ સુધી સીમિત થઈ ગયો છે. એરલાઇન્સ ઉદ્યોગ અને પેટ્રોકેમિકલ ક્ષેત્ર આ ફટકાથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા છે. યુએઈ અને યુરોપના મોટા સ્ટોરેજ હબમાં ૭૦% સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે દર્શાવે છે કે જો માંગ અને પુરવઠા વચ્ચેનું આ સંતુલન જલ્દી નહીં સુધરે, તો ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન અને પરિવહન ખર્ચમાં તોતિંગ વધારો અફર છે.

ભારત માટે આ સ્થિતિ બેવડી મુશ્કેલી સમાન છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું ૮૦% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે, અને આયાત માર્ગોમાં વિક્ષેપ સીધો મોંઘવારીમાં વધારો કરે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી મુજબ, નિકાસમાં ૨૦ મિલિયન બેરલનો ઘટાડો એ માત્ર આંકડો નથી, પરંતુ એશિયન અર્થતંત્રોને ધીમું પાડનારું એક મોટું પરિબળ છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે તેલ દુનિયામાં ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ હોર્મુઝ જેવા વ્યૂહાત્મક માર્ગો બંધ હોવાથી તે જરૂરિયાતવાળા દેશો સુધી પહોંચી શકતું નથી, જે ભવિષ્યમાં આર્થિક કટોકટીને વધુ ઘેરી બનાવી શકે છે.