નવી દિલ્હી : બંગાળની ખાડીમાં 'અર્ણબ' વાવાઝોડાની તબાહીના માંડ સાત દિવસની અંદર વધુ એક ખતરનાક ચક્રવાતી તોફાન 'મુરાસુ' સક્રિય થઈને આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠે ત્રાટકતાં હવામાન વિભાગ અને ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ એજન્સીઓ સંપૂર્ણ સતર્ક થઈ ગઈ છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન ઓછામાં ઓછું ૨૬.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ કે તેથી વધુ હોવાને કારણે દરિયાનું ગરમ પાણી બાષ્પીભવન પામીને હવાનું દબાણ ઘટાડે છે અને આસપાસની હવા કેન્દ્ર તરફ ધસી આવવાથી તોફાનનું નિર્માણ થાય છે.

ઘટનાની વિગતવાર માહિતી આપતા વૈજ્ઞાનિક અહેવાલોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે સામાન્ય રીતે લો-પ્રેશર સિસ્ટમ બન્યા પછી તેને સંપૂર્ણ તાકાતવર ટ્રોપિકલ ચક્રવાત બનતાં ત્રણથી પાંચ દિવસનો સમય લાગે છે, જ્યાં પવનની ગતિ ૬૨ કિમી પ્રતિ કલાકથી વધુ થતાં સત્તાવાર તોફાન જાહેર થાય છે.

આ અસામાન્ય સ્થિતિ પાછળ પ્રશાંત મહાસાગરમાં સક્રિય થયેલા 'સુપર અલ-નીનો' અને ક્લાઈમેટ ચેન્જ જવાબદાર છે, જેના કારણે બંગાળની ખાડીની સપાટીનું તાપમાન ૨૮ થી ૩૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ પહોંચી જતાં તોફાનો અત્યંત ઝડપથી ઊર્જા મેળવી રહ્યા છે.

ભૂતકાળમાં પણ ચોમાસાની અને આફ્રિકન કે એશિયન સમુદ્રી ક્ષેત્રોની બદલાતી આબોહવાકીય પેટર્નને કારણે વાવાઝોડાંની આવૃત્તિ અને તીવ્રતામાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે, જે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે મોટો પડકાર રહ્યો છે.

આગામી સમયમાં હવામાન વિભાગ દ્વારા સેટેલાઇટ ટેક્નોલોજીના માધ્યમથી આવા વાવાઝોડાંની ગતિવિધિ પર સતત નજર રાખવામાં આવશે અને દરિયાકાંઠાના રાજ્યોમાં વહેલી ચેતવણી પ્રણાલીને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે.