બેંગલુરુ : ડિજિટલ ટ્રસ્ટ અને સિક્યોરિટી ક્ષેત્રે એક અત્યંત ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે, જ્યાં ભારતીય ડિજિટલ સિક્યોરિટી કંપની 'ઈ-મુદ્રા' (eMudhra) ના આઠ ઇન્ટરમીડિયેટ સર્ટિફિકેટ સત્તાવાળાઓ (CAs) માં સરળતાથી અનુમાન લગાવી શકાય તેવી નબળી ખાનગી કીનો ઉપયોગ થતો હોવાનું બહાર આવ્યા બાદ ભારે હડકંપ મચી ગયો છે. આ ગંભીર સુરક્ષા ખામીનો પર્દાફાશ થતાં જ કંપનીએ તાત્કાલિક ધોરણે જાહેરમાં માફી માંગી લીધી છે અને વૈશ્વિક એસએસએલ/ટીએલએસ (SSL/TLS) પ્રમાણપત્ર વ્યવસાયમાંથી કાયમી ધોરણે પાછા હટી જવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે.

ઘટનાની વિગતવાર વિગતો આપતા સુરક્ષા અહેવાલોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ૧૭ ઓક્ટોબરના રોજ એક સુરક્ષા સંશોધકે શોધી કાઢ્યું હતું કે આઠ emSign G3 મધ્યવર્તી CAs માટેની ખાનગી કી એટલી નબળી હતી કે તેને એક સેકન્ડ કરતાં પણ ઓછા સમયમાં ફરીથી પુનઃપ્રાપ્ત કરી શકાતી હતી. આમાંથી છ પ્રમાણપત્રો વેબસાઇટ (TLS) સુરક્ષા માટે અને બે કોડ સાઇનિંગ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા હતા, જે બ્રાઉઝર્સને વેબસાઇટની વિશ્વસનીયતા પર ભરોસો કરવા દે છે.

આ ગંભીર ભૂલ પાછળનું કારણ જણાવતા કંપની અને અહેવાલોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મજબૂત P-384 કીઝ રેન્ડમલી જનરેટ કરવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન સ્ક્રિપ્ટમાં થયેલી તકનીકી ભૂલને કારણે મજબૂત કીઝની સાથેસાથે એક બીજો નબળો કીઝનો સેટ પણ ભૂલથી જનરેટ થઈ ગયો હતો. સીઇઆਰટી-ઇન (CERT-In) ના જણાવ્યા અનુસાર, આ ચાવીઓ ૩૦ એપ્રિલ ૨૦૨૫ના રોજ બનાવવામાં આવી હતી, જેના કારણે તે આશરે ૧૮ મહિના સુધી ખુલ્લી રહી હતી અને તેના દ્વારા જાહેર કીઝની તાત્કાલિક પુનઃપ્રાપ્તિ શક્ય બની હતી.

સમગ્ર મામલે કંપનીએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે તેમની આંતરિક તપાસમાં ડેટા ભંગ કે માળખાગત નુકસાનના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી અને નબળી કીઝનો કોઈ દુરુપયોગ થયાના સંકેતો પણ સામે આવ્યા નથી. તેમ છતાં, સુરક્ષાના વ્યાપક હિતને ધ્યાનમાં રાખીને અહેવાલ મળ્યાના માત્ર ૧૪ કલાકની અંદર જ આ તમામ મધ્યસ્થીઓને રદ કરી દેવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ગૂગલ, મોઝિલા, એપલ અને માઈક્રોસોફ્ટ જેવા અગ્રણી વેબ બ્રાઉઝર્સે પણ સુરક્ષાના ભાગરૂપે અસરગ્રસ્ત પ્રમાણપત્રોને બ્લોક કરી દીધા હતા.

આ પ્રકરણની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ૨૨ ઓક્ટોબરના રોજ eMudhra ના બોર્ડ દ્વારા સ્વેચ્છાએ વૈશ્વિક એસએસએલ/ટીએલએસ સર્ટિફિકેટ વ્યવસાયમાંથી સંપૂર્ણપણે બહાર નીકળી જવાનો મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. જો કે, કંપની પોતાના હાલના ગ્રાહકોના અગાઉના પ્રમાણપત્રોની માન્યતા પૂરી ન થાય અથવા બદલાઈ ન જાય ત્યાં સુધી તેની રદબાતલ અને સ્થિતિ સેવાઓ ચાલુ રાખશે અને ગ્રાહકોને અન્ય સુરક્ષિત વિકલ્પો તરફ સ્થાનાંતરિત કરવામાં મદદ કરી રહી છે.

સુરક્ષા એજન્સીઓ અને સત્તાવાળાઓ દ્વારા વેબસાઇટ માલિકો અને સંબંધિત સંસ્થાઓને તાત્કાલિક ધોરણે તેમના બ્રાઉઝર્સ તથા ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ્સ અપડેટ કરવા, વિશ્વસનીય પ્રમાણપત્ર સૂચિઓ તાજી કરવા અને જો જરૂરી હોય તો અન્ય સુરક્ષિત પ્રદાતાઓની સેવાઓ લેવા માટેની કડક સલાહ આપવામાં આવી છે, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ પ્રકારના સાયબર જોખમોથી બચી શકાય.