ટોક્યો : એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર અને ખાસ કરીને ઇન્ડો-પેસિફિક દરિયાઈ વિસ્તારમાં ચીનની વધતી જતી આક્રમકતા અને લશ્કરી ગતિવિધિઓનો જડબાતોડ જવાબ આપવા માટે ભારત અને જાપાને હાથ મિલાવ્યા છે. બંને લોકતાંત્રિક મહાસત્તાઓ પોતાના સંરક્ષણ સંબંધોને એક નવો આયામ આપવા જઈ રહી છે. જાપાનના સંરક્ષણ પ્રધાન શિંજીરો કોઈઝુમીએ ગુરુવારે ટોક્યો ખાતે ભારતના રાજદૂત નગ્મા મલિકના નિવાસસ્થાને આયોજિત એક વિશેષ સ્વાગત સમારંભમાં હાજરી આપી હતી. આ બેઠકમાં બંને પક્ષોએ પરસ્પર વ્યૂહાત્મક અને સૈન્ય સંબંધોને વધુ મજબૂત અને વ્યાપક બનાવવાની ભવ્ય શપથ લીધી હતી.

આ દ્વિપક્ષીય મંત્રણાઓ વધુ વેગ પકડશે, કારણ કે જાપાનના સંરક્ષણ મંત્રી કોઈઝુમી આગામી ઓગસ્ટ મહિનામાં ભારતની સત્તાવાર મુલાકાતે આવી રહ્યા છે. ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરમાં પદ સંભાળ્યા બાદ કોઈઝુમીની આ પ્રથમ ભારત મુલાકાત હશે, જેમાં તેઓ ભારતના સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ સાથે હાઈ-પ્રોફાઈલ બેઠક કરશે.

ડિફેન્સ સેક્ટરમાં ડીલ: ભારતને મળશે જાપાની ‘યુનિકોર્ન એન્ટેના ટેકનોલોજી’

જાપાનના સંરક્ષણ મંત્રાલયના ટોચના સોર્સ અને મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ઓગસ્ટમાં યોજાનારી આ બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા સંરક્ષણ સાધનોનું આદાન-પ્રદાન અને સંયુક્ત ઉત્પાદન રહેશે. આ અંતર્ગત જાપાનથી ભારતમાં અત્યંત આધુનિક એવી ‘યુનિકોર્ન કોમ્યુનિકેશન એન્ટેના સિસ્ટમ’ (Unicorn Communication Antenna System) ની નિકાસ કરવા પર અંતિમ મહોર મારવામાં આવે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આ ટેકનોલોજી ભારતીય નૌસેનાની યુદ્ધક્ષમતા અને રાડાર સિસ્ટમને નવી તાકાત આપશે. આ ઉપરાંત, જાપાનના સેલ્ફ-ડિફેન્સ ફોર્સિસ (SDF) અને ભારતીય સેનાની ત્રણેય પાંખો વચ્ચે સંયુક્ત સૈન્ય કવાયતો (Joint Military Exercises) નો વ્યાપ વધારવા પર પણ સહમતિ સાધવામાં આવશે.

સાયબર, સ્પેસ અને ડ્રેગનની ચાલાકીઓ પર કડક નજર

આ મંત્રી સ્તરીય મુલાકાતની પૂર્વતૈયારીના ભાગરૂપે ગત ૧૩ જુલાઈના રોજ ટોક્યોમાં ભારત અને જાપાન વચ્ચે ૮મો સંરક્ષણ નીતિ સંવાદ (Defense Policy Dialogue) યોજાયો હતો. જેમાં ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહે અને જાપાની ટીમનું નેતૃત્વ ઉપ સંરક્ષણ પ્રધાન કાનો કોજીએ કર્યું હતું. આ સંવાદ દરમિયાન પરંપરાગત સૈન્ય સંબંધોથી આગળ વધીને ઉભરતા અને અત્યંત સંવેદનશીલ ક્ષેત્રો જેવા કે:

·         સાયબર સુરક્ષા (Cyber Security): ઓનલાઈન હેકિંગ અને ડિજિટલ હુમલાઓ રોકવા.

·         અવકાશ ટેકનોલોજી (Space Defense): સ્પેસ સેક્ટરમાં આધુનિક સૈન્ય તકનીકો વિકસાવવી.

·         તકનીકી નવીનતા (Tech Innovation): સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સંશોધનો વધારવા.

બંને દેશોએ મુક્ત, ખુલ્લા અને નિયમો-આધારિત ઇન્ડો-પેસિફિક (Free and Open Indo-Pacific) ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓનું સન્માન કરવાની પોતાની કટિબદ્ધતા દોહરાવી છે.

વર્ષના અંતમાં યોજાશે મહાબેઠક ‘2+2 મિનિસ્ટરિયલ ટોક’

ભારત અને જાપાન વચ્ચે વધી રહેલી આ સૈન્ય નિકટતા માત્ર સરહદો પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સુરક્ષાના સમીકરણો બદલનારી સાબિત થઈ રહી છે. સંરક્ષણ સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહે જાપાની સંરક્ષણ પ્રધાન શિંજીરો કોઈઝુમી સાથેની મુલાકાતમાં ભારતના રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહની શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી. આ વર્ષના અંતમાં બંને દેશો વચ્ચે પ્રતિષ્ઠિત ‘૨+૨’ મંત્રી સ્તરીય વાટાઘાટો (જેમાં બંને દેશોના વિદેશ મંત્રીઓ અને સંરક્ષણ મંત્રીઓ ભાગ લે છે) યોજાનાર છે. આ બેઠક એશિયામાં શાંતિ, સ્થિરતા અને ચીનના એકચક્રી શાસનના મનસૂબાને તોડવા માટે માઈલસ્ટોન સાબિત થશે.