ભારત-અમેરિકા ઐતિહાસિક વેપાર કરારની નજીકઃ ૨૦૩૦ સુધી ૫૦૦ અબજ ડોલર વેપારનું લક્ષ્ય
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાવાનો છે
હૈદરાબાદ,તા.૨૪: ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાવાનો છે. બન્ને દેશ એક ઐતિહાસિક અને વ્યાપક દ્વિપક્ષીય વેપાર સમજૂતિને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની નજીક છે. અમેરિકન વિદેશ મંત્રાલયના સીનિયર અધિકારી બેથની પોલોસ મોરિસને કેપિટલ હિલમાં આયોજિત 'ફાઉન્ડેશન ફોર ઇન્ડિયા એન્ડ ઇન્ડિયન ડાયસ્પોરા સ્ટડીઝ'ના એક કાર્યક્રમાં તેની જાહેરાત કરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ મહત્ત્વાકાંક્ષી કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ૨૦૩૦ સુધીમાં બંને દેશ વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપારને ૫૦૦ અબજ ડોલરને પાર પહોંચાડવાનો છે. આ રણનીતિને 'મિશન ૫૦૦' નામ આપવામાં આવ્યું છે.
અમેરિકન અધિકારીએ જણાવ્યું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્ત્વમાં બન્ને દેશ હવે માત્ર બેઠકો સુધી સીમિત નથી પણ તેમનું ધ્યાન સીધા પરિણામો પર કેન્દ્રિત છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૦૬માં વેપાર સમજૂતિની દિશામાં કેટલીક જાહેરાત બાદથી બન્ને દેશોની ટીમોએ તેના પર દિવસ-રાત કામ કર્યું છે. આ સમજૂતિના લાગુ થયા બાદ, ભારતના ૧૪૦ કરોડ ગ્રાહકોના વિશાળ બજારને અમેરિકન નિકાસકારો માટે સંપૂર્ણપણે ખુલ્લું મુકવામાં આવશે જેનાથી બન્ને દેશોને ફાયદો થશે.
૫૦૦ અબજ ડોલરની ભારતીય ખરીદી આ સમજૂતિ હેઠળ, ભારત આગામી પાંચ વર્ષમાં અમેરિકા પાસેથી આશરે ૫૦૦ અબજ ડોલરના ઊર્જા ઉત્પાદનો, વિમાન અને વિમાનના ભાગ, કિમતી ધાતુઓ, કોકિગ કોલસો અને અદ્યતન ટેકનોલોજી ઉત્પાદનો ખરીદવાની યોજના ધરાવે છે.
ઊર્જા ભાગીદારીમાં વધારો બંને દેશો વચ્ચે હાઇડ્રોકાર્બન વેપાર ૨૦૨૫થી ઝડપથી વધીને ૧૪.૪ અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યો છે. બંને દેશો નવા 'શાંતિ અધિનિયમ' હેઠળ નાગરિક પરમાણુ સહયોગ વધારવાના માર્ગો શોધી રહ્યા છે.
રેકોર્ડ ભારતીય રોકાણ આર્થિક મોરચે ભારતીય કંપનીઓ અમેરિકામાં પણ ભારે રોકાણ કરી રહી છે. તાજેતરમાં જ યોજાયેલા SelectUSA ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સમિટમાં ભારતીય કંપનીઓ દ્વારા ૨૦ અબજ ડોલરના નવા રોકાણનું વચન આપ્યું હતું, જે અમેરિકાના ઇતિહાસની સૌથી મોટી રોકાણ જાહેરાતમાંથી એક છે.
અમેરિકન ટેરિફ નીતિઓમાં તાજેતરના નોંધપાત્ર ફેરફાર અને અમેરિકન સુપ્રીમ કોર્ટના એક નિર્ણય બાદ આ સમજૂતિના માળખામાં ફરીથી ગોઠવણ કરવામાં આવી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, અમેરિકન મુખ્ય વેપાર પ્રતિનિધિ (USTR) જેમીસન ગ્રીર નવી દિલ્હીના પ્રવાસે છે, જ્યાં તે ભારતના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલ સાથે આ સમજૂતિના અંતિમ ભાગને હલ કરવા માટે વાતચીત કરી રહ્યા છે. બન્ને પક્ષોનો પ્રયાસ છે કે ૨૪ જુલાઇ ૨૦૨૬ પહેલા (જ્યારે અમેરિકાના અસ્થાયી ૧૦% ટેરિફ સમાપ્ત થઇ રહ્યું છે) એક વચગાળાની વેપાર સમજૂતિને લાગુ કરી દેવામાં આવે. ભારતના વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલ અનુસાર, બન્ને દેશ આવતા મહિને એટલે કે જુલાઇના મધ્ય સુધી દ્વિપક્ષીય વેપાર સમજૂતિના પ્રથમ તબક્કાને સંપૂર્ણ લાગુ કરવાની પરિસ્થિતિમાં હશે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં અમેરિકા ભારતનું બીજુ સૌથી મોટું વેપારીક ભાગીદાર રહ્યું છે. આ દરમિયાન ભારતનું અમેરિકાને નિકાસ સામાન્ય તેજી સાથે ૮૭.૩ અબજ ડોલર રહી હતી, જ્યારે અમેરિકા પાસેથી ભારતની આયાત ૧૫.૯૫ ટકા વધીને ૫૨.૯ અબજ ડોલર પહોંચી ગઇ હતી. આ કારણોથી ભારતનો વેપાર જે પહેલા ૪૦.૮૯ અબજ ડોલર હતો તે ઘટીને ૩૪.૪ અબજ ડોલર રહી ગયો છે. વેપારની સાથે સાથે શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં પણ આ સંબંધ મજબૂત બની રહ્યા છે, વર્તમાનમાં ૩,૩૦,૦૦૦થી વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અમેરિકાની શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં ભણી રહ્યા છે, જે અમેરિકન અર્થવ્યવસ્થામાં વાર્ષિક ૧૪ અબજ ડોલરનું યોગદાન આપે છે.
(3:42 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
