નવી દિલ્હી: અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોના ભારે રાજદ્વારી દબાણ છતાં, ભારતે ફરી એકવાર વૈશ્વિક મંચ પર સાબિત કરી દીધું છે કે તેની વિદેશ નીતિ સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર અને સાર્વભૌમ છે. ભારત અને રશિયાએ તેમના સદીઓ જૂના લશ્કરી અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને એક નવા શિખર પર પહોંચાડ્યા છે. તાજેતરમાં જ બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે '૫મી સબ-વર્કિંગ ગ્રુપ (ભૂમિ)' ની એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક યોજાઈ ગઈ. આ સંવાદનો મુખ્ય હેતુ આધુનિક લશ્કરી ટેકનોલોજીનો સંયુક્ત ઉપયોગ કરવો, નવી યુદ્ધ વ્યૂહરચનાઓ શેર કરવી અને બંને દેશોના સૈન્ય વચ્ચે પરસ્પર તાલમેલને વધુ સચોટ બનાવવાનો છે.

આ મહત્વપૂર્ણ બેઠક 'ભારત-રશિયા આંતર-સરકારી આયોગ' ના નેજા હેઠળ યોજાઈ હતી, જેમાં બંને પક્ષોએ પોતાની વ્યૂહાત્મક ક્ષમતાઓ વધારવા અંગે વિસ્તૃત રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. રશિયન પ્રતિનિધિમંડળે ભારતની પ્રખ્યાત 'શત્રુજીત બ્રિગેડ' ની મુલાકાત પણ લીધી હતી, જે દર્શાવે છે કે બંને દેશો લશ્કરી મોરચે કોઈપણ કટોકટીનો સામનો કરવા સજ્જ થઈ રહ્યા છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, આ વધતો જતો સહયોગ એ વાતનો સ્પષ્ટ પુરાવો છે કે દુનિયાનું કોઈ પણ બાહ્ય બળ કે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો ભારત અને રશિયાની સંરક્ષણ ભાગીદારીને નબળી પાડી શકે તેમ નથી.

મે ૨૦૨૬માં રશિયાના વિદેશ પ્રધાન સેરગેઈ લવરોવની ભારત મુલાકાત દરમિયાન સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું કે નવી દિલ્હી અને મોસ્કોના સંબંધો હવે માત્ર શસ્ત્રોના વેપાર પૂરતા સીમિત નથી રહ્યા. બંને દેશોએ હવે સ્પેસ રિસર્ચ, સંરક્ષણ સાધનોનું ભારતમાં સંયુક્ત ઉત્પાદન અને ખાતર પુરવઠા માટે એક મોટો માસ્ટરપ્લાન અમલમાં મૂક્યો છે. લવરોવે બ્રિક્સ (BRICS) બેઠક બાદ જણાવ્યું હતું કે, બંને રાષ્ટ્રો ત્રીજા દેશોના "પ્રતિકૂળ દબાણ" થી પોતાના આર્થિક હિતોને સુરક્ષિત રાખવા માટે નવી પેમેન્ટ સિસ્ટમ અને પદ્ધતિઓ વિકસાવી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, રશિયાએ ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા (ક્રૂડ ઓઈલ) ની તમામ જરૂરિયાતોને કોઈપણ અડચણ વગર પૂરી કરવાનો મક્કમ વિશ્વાસ આપ્યો છે.

રાજદ્વારી વર્તુળોમાં સૌથી મોટી ચર્ચા રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની આગામી ભારત મુલાકાતને લઈને થઈ રહી છે. ક્રેમલિન દ્વારા સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે કે પુતિન ૧૨-૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી બ્રિક્સ સમિટમાં ભાગ લેવા ભારત આવશે. એક જ વર્ષમાં પુતિનની આ બીજી ભારત મુલાકાત હશે, જે પશ્ચિમી દેશો, ખાસ કરીને અમેરિકા માટે ચિંતાનો વિષય બની છે. જોકે, ભારતે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તે પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપીને સંતુલિત વૈશ્વિક સંબંધો જાળવી રાખશે.