કેમ્બ્રિજ (અમેરિકા):ભારતીય પત્રકારત્વ જગત માટે ગૌરવના સમાચાર સામે આવ્યા છે. જાણીતા મેગેઝિન 'ધ કારવાં' (The Caravan) ના સિનિયર સ્ટાફ રાઈટર સાગરની હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી સ્થિત 'નીમેન ફાઉન્ડેશન ફોર જર્નાલિઝમ' દ્વારા ૮૯મી બેચના 'નીમેન ફેલો' તરીકે પસંદગી કરવામાં આવી છે. વર્ષ ૨૦૨૭ની આ બેચમાં વિશ્વભરમાંથી માત્ર ૨૨ પ્રતિભાશાળી પત્રકારોની જ પસંદગી કરવામાં આવી છે, જેમાં સાગરનું નામ પણ સામેલ છે.
બિહારથી હાર્વર્ડ સુધીની પ્રેરણાદાયી સફર
મૂળ બિહારના વતની સાગરે મણિપાલ એકેડેમી ઓફ હાયર એજ્યુકેશનમાંથી સ્નાતકની પદવી મેળવી છે. પત્રકારત્વના ક્ષેત્રમાં તેમણે ઓડિશા પોસ્ટમાં ક્રાઈમ રિપોર્ટર તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને ત્યારબાદ દૈનિક જાગરણ તથા ન્યૂ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ જેવા પ્રતિષ્ઠિત અખબારોમાં પણ સેવા આપી હતી. છેલ્લા લગભગ એક દાયકાથી તેઓ 'ધ કારવાં' મેગેઝિન સાથે જોડાયેલા છે અને તેમના ઊંડાણપૂર્વકના અહેવાલો માટે જાણીતા છે.
સીમાંત વર્ગો અને મીડિયાના પડકારો પર સંશોધન
આ ફેલોશિપ દરમિયાન સાગર બે સેમેસ્ટર સુધી હાર્વર્ડમાં રહીને ખાસ સંશોધન કરશે. તેઓ ભારતીય મીડિયામાં હાંસિયામાં ધકેલાયેલી જાતિઓના દ્રષ્ટિકોણની પદ્ધતિસરની અવગણના અને તેને સુધારવાના ઉપાયો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. આ ઉપરાંત, તેઓ એ પણ તપાસશે કે 'જનરેટિવ એઆઈ' (Generative AI) જેવી નવી ટેકનોલોજી અને પ્રેસ પરના નિયંત્રણો પત્રકારત્વના સ્વરૂપને કેવી રીતે બદલી રહ્યા છે અને પત્રકારત્વમાં લોકોનો વિશ્વાસ કેવી રીતે ફરી જગાડી શકાય.
પ્રેસ ફ્રીડમ અને નવા નેતૃત્વની જરૂરિયાત
નીમેન ફાઉન્ડેશનના વચગાળાના ક્યુરેટર હેનરી ચુએ આ બેચની જાહેરાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, "આ પત્રકારોએ તેમના કાર્ય દ્વારા સાબિત કર્યું છે કે પત્રકારત્વ આજે પણ કેટલું મહત્વનું છે. હાર્વર્ડમાં વિતાવેલો આ સમય તેમને એવા સમયે નેતા તરીકે મજબૂત બનાવશે જ્યારે વિશ્વભરમાં પ્રેસની સ્વતંત્રતા જોખમમાં છે." ૧૯૩૮માં સ્થપાયેલા આ ફાઉન્ડેશને અત્યાર સુધી ૧૦૦ દેશોના ૧,૮૦૦ થી વધુ પત્રકારોની પસંદગી કરી છે. સાગરની આ સિદ્ધિથી ભારતના ગંભીર અને સંશોધનાત્મક પત્રકારત્વને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નવું પ્રોત્સાહન મળશે.