​નવી દિલ્હી: ​વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક અને વૂહરચનાત્મક દ્રષ્ટિએ દરિયાઈ સુરક્ષાનું મહત્વ સતત વધી રહ્યું છે, ત્યારે ભારતીય નૌકાદળ (ઇન્ડિયન નેવી) પોતાની સૈન્ય ક્ષમતાઓને નવી ઊંચાઈ પર લઈ જવા માટે સજ્જ બન્યું છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રે 'આત્મનિર્ભર ભારત'ના સંકલ્પને વેગ આપતા, આગામી સમયમાં ભારતીય નૌસેનાના યુદ્ધક કમાન્ડમાં ત્રણ અત્યંત શક્તિશાળી અને આધુનિક સ્વદેશી યુદ્ધપોતો—'દૂનાગિરી' (Dunagiri), 'સંશોધક' (Sanshodhak) અને 'અગ્રય' (Agray)—સત્તાવાર રીતે સામેલ થવા જઈ રહ્યા છે. આ ત્રણેય યુદ્ધજહાજો દરિયાઈ સીમાઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં અને દુશ્મન દેશોની કોઈપણ નાપાક હરકતોનો જડબાતોડ જવાબ આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

​યુદ્ધપોતોની તકનીકી ક્ષમતા અને વિશેષતાઓ
​નૌસેનાના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ત્રણેય યુદ્ધજહાજોને અલગ-અલગ વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને અદ્યતન ટેકનોલોજી સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે:

​આઇએનએસ દૂનાગિરી (INS Dunagiri): આ પ્રોજેક્ટ 17A હેઠળ બનાવવામાં આવેલું અત્યાધુનિક સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ છે. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે દુશ્મનના રડારની નજરમાં આવ્યા વિના હુમલો કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ જહાજ અદ્યતન સેન્સર્સ, એન્ટી-શિપ મિસાઈલ્સ અને સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરી શકતી મિસાઈલ સિસ્ટમથી સજ્જ છે, જે તેને સમુદ્રની મધ્યમાં અજેય બનાવે છે.
​આઇએનએસ સંશોધક (INS Sanshodhak): આ એક વિશાળ સર્વે વેસલ (મોટું સંશોધન જહાજ) છે. સમુદ્રના ઊંડા પાણીમાં છુપાયેલી દુશ્મનની સબમરીનોને શોધી કાઢવા, દરિયાઈ નકશા તૈયાર કરવા અને નૌકાદળ માટે વ્યૂહાત્મક ડેટા એકત્રિત કરવામાં આ જહાજ માહેર છે. તેની અદ્યતન સોનાર સિસ્ટમ ભારતીય નૌસેના માટે દરિયાની અંદર ત્રીજી આંખ સમાન સાબિત થશે.
​આઇએનએસ અગ્રય (INS Agray): આ જહાજ ખાસ કરીને એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW SWC) પ્રોજેક્ટ હેઠળ વિકસાવવામાં આવ્યું છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં સબમરીન વિરોધી અભિયાનો ચલાવવા અને દુશ્મનની સબમરીનને શોધીને તેનો નાશ કરવા માટે આ જહાજ અત્યંત ઘાતક અને સ્પીડી ઓપરેશન કરવા સક્ષમ છે.
​હિંદ મહાસાગરમાં ભારતનું વધશે વર્ચસ્વ
​સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, ચાઈના અને પાકિસ્તાનની નૌકાદળની વધતી ગતિવિધિઓ વચ્ચે આ ત્રણેય યુદ્ધપોતોનું ભારતીય સેનામાં સામેલ થવું એ સમયની માંગ છે. આ જહાજોના આગમનથી ભારતીય નૌકાદળની દેખરેખ રાખવાની, હુમલો કરવાની અને સંરક્ષણ કરવાની ત્રિપાંખી ક્ષમતામાં અનેકગણો વધારો થશે. સંપૂર્ણપણે ભારતમાં જ ડિઝાઈન અને મેન્યુફેક્ચર થયેલા આ યુદ્ધપોતો ભારતીય નૌસેનાની ભવિષ્યની સજ્જતા અને બ્લુ-વોટર નેવી બનવાના લક્ષ્યને સાકાર કરવામાં માઈલસ્ટોન સાબિત થશે.