શિમ્લા : હિમાચલ પ્રદેશના દુર્ગમ પહાડો વચ્ચે ભારત સરકાર પોતાની જળ અને ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા માટે એક વિરાટ અને વ્યૂહાત્મક યોજના પર કામ કરી રહી છે. નેશનલ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પાવર કોર્પોરેશન (NHPC) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા પ્લાન મુજબ, ₹2,254 કરોડના ખર્ચે 'ચિનાબ-બિયાસ લિંક ટનલ પ્રોજેક્ટ' ની કામગીરીને ઝડપી બનાવવામાં આવી છે. સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ ભારતના હિતોને મજબૂત બનાવતો આ પ્રોજેક્ટ પાકિસ્તાન માટે મોટી ચિંતાનો વિષય બનશે, કારણ કે ભારત પોતાના હિસ્સાના પાણીનો મહત્તમ અને કાર્યક્ષમ ઉપયોગ કરી શકશે.

આ આધુનિક એન્જિનિયરિંગ પ્રોજેક્ટ લાહુલ સ્પીતિના કોકસર અને મનાલીના મઢી વચ્ચે તૈયાર કરવામાં આવશે. સુધારેલા શિડ્યુલ મુજબ, ઓનલાઇન બિડિંગ પ્રક્રિયા 4 ઓગસ્ટથી 10 ઓગસ્ટ સુધી ચાલશે અને 12 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ ટેન્ડર ખોલવામાં આવશે. જે પણ કંપનીને આ કોન્ટ્રાક્ટ મળશે તેણે રેકોર્ડબ્રેક 1,096 દિવસ (અંદાજે 3 વર્ષ) માં જ કામ પૂરું કરવાનું રહેશે. પ્રોજેક્ટ હેઠળ કોકસર પાસે ડેમ બનાવીને ચિનાબની સહાયક 'ચંદ્રા' નદીના પાણીને ટનલ મારફતે મઢી સુધી લાવી 400 મેગાવોટ વીજળી ઉત્પન્ન કરવામાં આવશે.

ભારતીય કૃષિ અને ઊર્જા ક્ષેત્રે ગેમ-ચેન્જર:

·         વીજ ઉત્પાદન: મઢી ખાતે 400 મેગાવોટ સ્વચ્છ હાઇડ્રો પાવરનું ઉત્પાદન થશે.

·         જળ સંગ્રહ: ભાખડા અને પોંગ ડેમમાં પાણીના સ્તરની જરૂરિયાતો પૂરી થશે.

·         હરિયાળી ક્રાંતિ: કડક ઉનાળામાં પંજાબ, હરિયાણા અને રાજસ્થાનના ખેડૂતોને સિંચાઈ માટે પૂરતું પાણી મળશે.

પ્રોજેક્ટની તમામ પ્રક્રિયામાં 100% પારદર્શિતા જાળવી રાખવા માટે કેન્દ્ર સરકારે બે નિવૃત્ત અધિકારીઓ (પ્રભાષ સિંહ અને ઉપેન્દ્ર મલિક) ની સ્વતંત્ર મોનિટર તરીકે નિમણૂક કરી છે. આ પ્રોજેક્ટ સાકાર થતાં જ ભારતની જળ વ્યવસ્થાપન ક્ષમતા વધશે અને પાકિસ્તાન તરફ વહી જતું વધારાનું પાણી ભારત પોતાના દેશહિતમાં વાપરી શકશે.