​નવી દિલ્હી:ભારતે ડિજિટલ ક્ષેત્રે હરણફાળ ભરીને વિશ્વભરમાં પોતાની એક અલગ અને મજબૂત ઓળખ સ્થાપિત કરી છે. 'સ્ટેટ ઓફ ઈન્ડિયાઝ ડિજિટલ ઈકોનોમી' (SIDE) 2026ના તાજેતરના અહેવાલ અનુસાર, ભારત હવે વિશ્વનું પાંચમું સૌથી મોટું ડિજિટલ અર્થતંત્ર બની ગયું છે. આ એક એવી સિદ્ધિ છે જેણે ભારતને વૈશ્વિક ટેકનોલોજીના નકશા પર વધુ મજબૂતીથી મૂક્યું છે. આ અહેવાલમાં માત્ર અર્થતંત્ર જ નહીં, પરંતુ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે પણ ભારતનો દબદબો જોવા મળ્યો છે, જેમાં દેશે વૈશ્વિક સ્તરે ચોથું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે.

​ડિજિટલ ક્ષેત્રે ભારતનો અદભૂત ઉછાળો

ICRIER-Prosus સેન્ટર ફોર ઈન્ટરનેટ એન્ડ ડિજિટલ ઈકોનોમી દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આ અહેવાલે દર્શાવ્યું છે કે, ભારત જે 2025માં ડિજિટલ અર્થતંત્રમાં આઠમા ક્રમે હતું, તે હવે ઝડપી ગતિએ આગળ વધીને પાંચમા સ્થાને પહોંચી ગયું છે. આ સફળતા પાછળ દેશમાં થયેલું વ્યાપક ડિજિટલ જોડાણ, વધતી જતી કનેક્ટિવિટી અને નવીનતા લાવવાની ક્ષમતા મુખ્ય કારણો માનવામાં આવે છે. આ આંકડાઓ સાબિત કરે છે કે ભારત હવે માત્ર એક મોટું ડિજિટલ બજાર નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે ટેકનોલોજીની દિશા નક્કી કરનારું મહત્વનું રાષ્ટ્ર બની રહ્યું છે.

​AI ક્ષેત્રે વિકસિત દેશો પણ પાછળ

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની વાત કરીએ તો, ભારતે વિશ્વના અનેક દિગ્ગજ અને આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ દેશોને પાછળ છોડી દીધા છે. AI પરફોર્મન્સ ઇન્ડેક્સમાં ચોથા ક્રમે પહોંચીને ભારતે સાબિત કર્યું છે કે તે આ ટેકનોલોજીના યુગમાં આગેવાની કરવા તૈયાર છે. ભારત આ રેસમાં હવે માત્ર અમેરિકા, ચીન અને સિંગાપોરથી પાછળ છે, જ્યારે જર્મની, ફ્રાન્સ, જાપાન, યુકે અને કેનેડા જેવા દેશો આ યાદીમાં ભારતની પાછળ ધકેલાઈ ગયા છે. ભારત પાસે વિશ્વનું બીજા નંબરનું સૌથી મોટું AI ટેલેન્ટ પૂલ હોવાનું પણ અહેવાલમાં નોંધવામાં આવ્યું છે.

​વૈશ્વિક સ્તરે 'ત્રિ-ધ્રુવીય' વ્યવસ્થાનો ઉદય

અહેવાલના સૌથી રસપ્રદ તારણો પૈકીનું એક એ છે કે, વિશ્વ હવે એક નવી ડિજિટલ વ્યવસ્થા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. ચીન, સિંગાપોર અને ભારતનું એકસાથે ટોચના પાંચમાં સ્થાન હોવું એ સંકેત આપે છે કે ડિજિટલ સત્તાનું કેન્દ્ર હવે ઉત્તર એટલાન્ટિકથી બદલાઈને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર તરફ ઝુક્યું છે. આ ત્રણેય દેશો હવે વિશ્વના 'ત્રિ-ધ્રુવીય' ડિજિટલ ઓર્ડર તરીકે ઉભરી રહ્યા છે.

​ડિજિટલ વેપારમાં ભારતની મોટી સિદ્ધિ

ભારતે ડિજિટલ માધ્યમથી થતા વેપારમાં પણ અસાધારણ પ્રદર્શન કર્યું છે. દેશ દ્વારા ડિજિટલ સેવાઓ (જેમાં સોફ્ટવેર, આઈટી સેવાઓ અને ક્લાઉડ સોલ્યુશન્સનો સમાવેશ થાય છે) દ્વારા આશરે 328 અબજ ડોલરનું ટ્રેડિંગ કરવામાં આવ્યું છે. આ આંકડો વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની વધતી જતી આર્થિક અને તકનીકી તાકાતનું પ્રતીક છે. વધુમાં, જનરેટિવ AI ના ઉપયોગમાં પણ ભારત ચીન સાથે મળીને વિશ્વના કુલ વપરાશકર્તાઓના લગભગ બે-પાંચમા ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જે દર્શાવે છે કે આ ટેકનોલોજી ભારતની જનતામાં કેટલી ઝડપથી સ્વીકારવામાં આવી રહી છે.