નવી દિલ્હી : ભારતની રાજધાની નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી BRICS વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક એક ઐતિહાસિક વળાંક સાબિત થઈ છે. ધ્રુવીકરણ અને અવિશ્વાસના વર્તમાન વૈશ્વિક માહોલ વચ્ચે, સભ્ય દેશોએ એક સૂર કાઢીને જાહેર કર્યું છે કે તેઓ વધુ ન્યાયી, જવાબદાર અને લોકશાહી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રણાલીના નિર્માણ માટે પ્રતિબદ્ધ છે. આ બેઠક ભારતના અધ્યક્ષપદે યોજાઈ હતી, જેમાં 'સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા અને સહકાર'ની થીમને સર્વસંમતિથી આવકારવામાં આવી હતી.

યુદ્ધ નહીં, પણ રાજદ્વારી ઉકેલ પર ભાર

બેઠક દરમિયાન સભ્ય દેશોએ નોંધ્યું હતું કે વર્તમાન સમયમાં વધતું જતું વૈશ્વિક ધ્રુવીકરણ શાંતિ અને સુરક્ષા માટે જોખમરૂપ છે. મંત્રીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને હાકલ કરી હતી કે કોઈપણ સંઘર્ષની સંભાવના ઘટાડવા માટે રાજકીય અને રાજદ્વારી માધ્યમોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે. ખાસ કરીને વિવાદોના મૂળ કારણોને શોધીને તેને દૂર કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેથી ભવિષ્યમાં સુરક્ષાના જોખમો ટાળી શકાય.

સમુદ્રી સુરક્ષા અને આર્થિક સહયોગ

BRICS દેશોએ લાલ સમુદ્ર (Red Sea) અને બાબ અલ-મંડાબ સ્ટ્રેટમાં તમામ રાષ્ટ્રોના જહાજો માટે સુરક્ષિત નેવિગેશન સુનિશ્ચિત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. આ ઉપરાંત, ઉદ્યોગ 4.0 અને ટેકનોલોજીકલ સહયોગ દ્વારા સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને નાના ઉદ્યોગો (SME) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક નવું માળખું તૈયાર કરવા પર સંમતિ સધાઈ છે. આરોગ્ય ક્ષેત્રે પણ સમાન અને સુલભ હેલ્થ સિસ્ટમ માટે સહકાર વધારવા તમામ દેશો તૈયાર થયા છે.

ભારતનું નેતૃત્વ અને 'પીપલ-સેન્ટ્રિક' એપ્રોચ

વિદેશ મંત્રાલયના સચિવ સુધાકર દાલેલાએ પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, ભારતના અધ્યક્ષપદ હેઠળના 'માનવતા અને લોકોને કેન્દ્રમાં રાખવાના' અભિગમની તમામ સભ્યોએ પ્રશંસા કરી છે. નવા સભ્યોને પણ આ જૂથમાં આવકારવામાં આવ્યા છે, જે BRICS ની વધતી શક્તિનું પ્રતીક છે. આર્થિક સ્તરે 'કન્ટિજન્ટ રિઝર્વ એરેન્જમેન્ટ' (CRA) ને મજબૂત બનાવીને નાણાકીય સ્થિરતા લાવવા માટેના પ્રયાસો તેજ કરવામાં આવશે.

BRICS બેઠકના મુખ્ય પરિણામો:

• ગ્લોબલ ગવર્નન્સ: આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાં સુધારાની પ્રબળ માંગ.
• પર્યાવરણ સુરક્ષા: આબોહવા પરિવર્તન સામે લડવા બહુપક્ષીયતાને જરૂરી ગણાવી.
• બ્લુ ઇકોનોમી: સમુદ્રી જહાજોના અવિરત અવરજવર માટે કાયદાકીય સ્વતંત્રતા પર ભાર.
• નવી સદસ્યતા: નવા સભ્યોની ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપીને જૂથનો વ્યાપ વધારવાની નેમ.

ભારતની આ અધ્યક્ષતા માત્ર આર્થિક સહયોગ પૂરતી મર્યાદિત ન રહીને, સાંસ્કૃતિક અને લોકો-થી-લોકોના સંબંધોને મજબૂત બનાવવાના મંચ તરીકે ઉભરી આવી છે.