નવી દિલ્હી, તા.૧૬: ભારતીય અર્થતંત્ર માટે રાહત અને ઉત્સાહપ્રેરક સમાચાર સામે આવ્યા છે. એન્જિનિયરિંગ સામાન, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની મજબૂત વૈશ્વિક માંગને કારણે સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં ભારતની વસ્તુઓની નિકાસ (મેરચandise exports) માં વાર્ષિક ધોરણે ૨૩ ટકાનો મોટો ઉછાળો નોંધાય્યો છે, જેના પગલે નિકાસનો આંકડો વધીને ૪૪.૪ અબજ ડૉલર પર પહોંચી ગયો છે. આ શાનદાર પ્રદર્શનને કારણે નિષ્ણાતોમાં એવો આશાવાદ જાગ્યો છે કે વૈશ્વિક વેપારના પડકારો છતાં આ નાણાકીય વર્ષમાં કુલ વાર્ષિક નિકાસ ૫૫૦ અબજ ડૉલરના આંકડાને પાર કરી જશે.

ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિના એટલે કે એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન દેશની કુલ વસ્તુઓની નિકાસ ૧૮.૫ ટકા વધીને ૨૫૯.૯ અબજ ડૉલર થઈ ગઈ છે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ (FY27) ના બીજા ભાગમાં પણ નિકાસની આ તેજી યથાવત રહેશે. સરકારનું મુખ્ય લક્ષ્ય આ નાણાકીય વર્ષમાં વસ્તુઓ અને સેવાઓની સંયુક્ત નિકાસને ૧ ટ્રિલિયન ડૉલર સુધી પહોંચાડવાનું છે, જે ગત નાણાકીય વર્ષમાં ૮૬૩.૧૧ અબજ ડૉલર રહી હતી. પ્રથમ છ મહિનામાં સંયુક્ત કુલ નિકાસ ૪૭૬.૨૦ અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી ચૂકી છે.

આ વૃદ્ધિમાં સૌથી મોટો ફાળો એન્જિનિયરિંગ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રનો રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બરમાં એન્જિનિયરિંગ સામાનની નિકાસ ૨૧ ટકા વધીને ૧૨.૨ અબજ ડૉલર થઈ છે, જે કુલ નિકાસમાં આશરે ૨૮ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. આ ઉપરાંત, ઇલેક્ટ્રોનિક્સની નિકાસમાં તો ૭૦.૪ ટકાનો અભૂતપૂર્વ ઉછાળો આવ્યો છે અને તે ૫.૩ અબજ ડૉલર પર પહોંચી ગઈ છે. પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ ૩૧.૯ ટકા વધીને ૬.૨ અબજ ડૉલર, રત્ન-આભૂષણોની નિકાસ ૧૮.૯ ટકા વધીને ૩.૪ અબજ ડૉલર અને રસાયણોની નિકાસ ૨૪.૨ ટકા વધીને ૨.૯ અબજ ડૉલર રહી છે. ફાર્માસ્યુટિકલ (દવાઓ) ક્ષેત્રે પણ ૪.૬ ટકાની વૃદ્ધિ સાથે ૨.૭ અબજ ડૉલરની નિકાસ નોંધાઈ છે.

બીજી બાજુ, કાચા તેલના ઊંચા ભાવને કારણે સપ્ટેમ્બરમાં ભારતની કુલ આયાત ૮ ટકા વધીને ૭૪.૬ અબજ ડૉલર થઈ છે, જેના કારણે વેપાર ખાધ (Trade Deficit) વધીને ૩૦.૨ અબજ ડૉલર પર પહોંચી ગઈ છે. તેલની આયાત ૩૦.૭ ટકા વધીને ૧૮.૩ અબજ ડૉલર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સની આયાત ૫૧.૫ ટકા વધીને ૧૪.૯ અબજ ડૉલર રહી હતી. જો કે, સોના અને ચાંદીની આયાતમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. સેવા ક્ષેત્રે પણ સપ્ટેમ્બરમાં નિકાસ ૩૬.૩૫ અબજ ડૉલર રહી છે, જેમાં પશ્ચિમ એશિયાના તણાવને કારણે પ્રવાસન પ્રવૃત્તિઓ થોડી પ્રભાવિત થઈ છે.

અંતમાં, આ આંકડાઓ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ ભારતીય નિકાસકારોની મજબૂતી અને ક્ષમતાને ઉજાગર કરે છે. ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને શિપિંગના પડકારો છતાં ભારત વૈશ્વિક વેપાર બજારમાં મજબૂતાઈથી આગળ વધી રહ્યું છે, જે દેશના આર્થિક વિકાસ માટે ખૂબ જ સકારાત્મક સંકેત છે.