મહેન્દ્રગિરી (તમિલનાડુ), તા.૦૮: ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) એ અંતરિક્ષ વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં વધુ એક અભૂતપૂર્વ અને ગૌરવશાળી સીમાચિહ્ન સર કર્યું છે. ઇસરોએ સોમવારે તેના સૌથી ભારે અને શક્તિશાળી 'બાહુબલી' રોકેટ LVM3 (અગાઉનું નામ GSLV MkIII) ના આગામી મિશન માટે સ્વદેશી રીતે વિકસાવવામાં આવેલા CE20 ક્રાયોજેનિક એન્જિનનું 'ફ્લાઇટ એક્સેપ્ટન્સ ટેસ્ટ' સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું છે. તમિલનાડુના મહેન્દ્રગિરી સ્થિત ઇસરો પ્રોપલ્શન કોમ્પ્લેક્સ ખાતે આ મહત્વપૂર્ણ ગ્રાઉન્ડ ટેસ્ટ પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી હતી. ચંદ્રયાન-૨ અને ચંદ્રયાન-૩ સહિત સતત ૮ મિશનને સફળતાપૂર્વક પાવર આપનારા આ સુપર-એન્જિનનું પ્રથમ વખત અત્યાધુનિક 'નોઝલ પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ' (NPS) સાથે ૨૨ ટનના પ્રચંડ થ્રસ્ટ પર પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.
આ ઐતિહાસિક પરીક્ષણ ભારત માટે કેમ ગેમ-ચેન્જર છે? જાણો તેના ૫ મુખ્ય કારણો:
•    ૧. આગામી મિશન માટેનો માર્ગ મોકળો: આ હોટ ટેસ્ટ દરમિયાન એન્જિને ૧૯.૫ ટનના થ્રસ્ટ પર ૪૫ સેકન્ડ અને ૨૨ ટનના થ્રસ્ટ પર ૨૫ સેકન્ડ સુધી અદ્ભુત પ્રદર્શન કર્યું હતું. આ ટેસ્ટિંગ બાદ હવે એન્જિનને આગામી મહત્વાકાંક્ષી મિશન LVM3-M7 માં લોન્ચ કરવા માટે સત્તાવાર લીલી ઝંડી મળી ગઈ છે.
•    ૨. ગ્લોબલ કોમર્શિયલ માર્કેટમાં ભારત પાવરફુલ બનશે: ૨૨-ટનના ઉચ્ચ થ્રસ્ટ ક્ષમતાના કારણે હવે આ રોકેટની પેલોડ (વજન ઊંચકવાની) ક્ષમતામાં મોટો વધારો થયો છે. પરિણામે, વૈશ્વિક સેટેલાઇટ લોન્ચિંગ માર્કેટમાં ભારત વધુ આક્રમક અને સસ્તો વિકલ્પ બનીને ઉભરશે, જે વિદેશી ગ્રાહકોને આકર્ષવામાં મદદ કરશે.
•    ૩. સ્વદેશી 'નોઝલ પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ' (NPS) ની મોટી સફળતા: ઇસરોએ પહેલીવાર આ એન્જિનમાં પોતાની નવી પ્રણાલી NPS નું પરીક્ષણ કર્યું છે. આ ટેકનોલોજીના કારણે ભવિષ્યમાં હાઈ એલ્ટિટ્યુડ (ઊંચા આકાશ) ની સ્થિતિનું જમીન પર પરીક્ષણ કરવું અત્યંત સરળ બનશે, જેમાં સમય અને સંસાધનો બંનેનો મોટો બચાવ થશે.
•    ૪. માનવ મિશન 'ગગનયાન' તરફ મોટું કદમ: ભારતના પ્રથમ માનવ અવકાશ ઉડાન કાર્યક્રમ એટલે કે 'ગગનયાન મિશન' માટે આ એન્જિન પર તમામ 'હ્યુમન-રેટિંગ' લાયકાતની જરૂરિયાતો ચકાસવામાં આવી છે. આ સફળતા સાબિત કરે છે કે આ એન્જિન ભારતીય અવકાશયાત્રીઓને સુરક્ષિત રીતે અંતરિક્ષમાં લઈ જવા માટે સંપૂર્ણ સક્ષમ અને ભરોસાપાત્ર છે.
•    ૫. એલીટ સ્પેસ ટેકનોલોજી પર ભારતની માસ્ટરી: ક્રાયોજેનિક એન્જિન બનાવવું એ રોકેટ વિજ્ઞાનની સૌથી જટિલ અને અઘરી ટેકનોલોજી માનવામાં આવે છે. એક સમયે અમેરિકા સહિતના પશ્ચિમી દેશોએ ભારતને આ ટેકનોલોજી આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો હતો. જોકે, ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોએ હાર ન માની અને સંપૂર્ણપણે આત્મનિર્ભર બનીને આ સ્વદેશી એન્જિન તૈયાર કર્યું. આ સફળતા વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની સ્પેસ સુપરપાવર તરીકેની ઓળખને વધુ મજબૂત કરે છે.