તેહરાન, ઈરાન: પૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન ઈરાનમાં આંતરિક વિખવાદ જાહેરમાં સામે આવ્યો છે. આ કાર્યક્રમમાં રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન અને વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચી વિરુદ્ધ કટ્ટરપંથીઓના ઉગ્ર વિરોધ અને પથ્થરમારાએ દેશમાં ચાલી રહેલા સત્તાના સંઘર્ષને વૈશ્વિક સ્તરે છતો કરી દીધો છે. કટ્ટરપંથી જૂથો વર્તમાન સરકાર પર અમેરિકા સામે ઘૂંટણીયે પડવાનો અને દેશ સાથે વિશ્વાસઘાત કરવાનો ગંભીર આક્ષેપ લગાવી રહ્યા છે.

વિવાદના કેન્દ્રમાં નવા સર્વોચ્ચ નેતા મોજતબા ખામેનીની જાહેર જીવનમાંથી રહસ્યમય ગેરહાજરી છે. પિતાના અવસાન બાદ સત્તાનું સુકાન સંભાળવાના બદલે તેઓ અદ્રશ્ય રહેતા, રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયાન અને વાટાઘાટકાર મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફ વધુ શક્તિશાળી બની ગયા છે. કટ્ટરપંથીઓનું માનવું છે કે આ જૂથ પૃષ્ઠભૂમિમાં રહીને મોજતબાના આદેશોનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે અને સત્તા પર કબજો જમાવીને એક પ્રકારનો 'તખ્તાપલટ' કરી રહ્યું છે.

ઈરાનના નિષ્ણાત અરશ અઝીઝીના મતે, આ અસંતોષનું મુખ્ય કારણ એ છે કે કટ્ટરપંથીઓનું માનવું છે કે સરકાર શહીદીનો બદલો લેવાને બદલે અમેરિકા સાથે સમજૂતી કરવા ઈચ્છે છે. સોશિયલ મીડિયા પર ખુલ્લી ચેતવણી આપતા કાયદા નિર્માતા મહમૂદ નબાવિયને આ પરિસ્થિતિને 'બળવા' તરીકે વર્ણવી છે, જેનાથી ઈરાની રાજકારણમાં બે સ્પષ્ટ ભાગલા પડી ગયા હોવાનું જણાય છે.

આ આંતરિક અરાજકતાની વચ્ચે લશ્કરી મોરચે સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સતત સાતમા દિવસે થયેલા હવાઈ હુમલાઓમાં ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતાઓને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) દ્વારા ઈરાનના વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યો, શસ્ત્ર ભંડારો અને દરિયાઈ ક્ષમતાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે, જેનાથી ઈરાનનું સુરક્ષા માળખું ડગમગી ગયું છે.

આ ગતિવિધિઓના જવાબમાં ઈરાને પણ આક્રમક વલણ અપનાવતા તાજેતરના વચગાળાના કરારમાંથી પીછેહઠ કરવાની જાહેરાત કરી છે. નાયબ વિદેશ પ્રધાન કાઝેમ ઘરીબબાદીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકાએ કરારની શરતોનું ઉલ્લંઘન કર્યું હોવાથી ઈરાન હવે તમામ પ્રતિબદ્ધતાઓને સ્થગિત કરે છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને સંપૂર્ણપણે તોડી નાખવા તરફ દોરી જાય છે.

ઈરાનની આ આંતરિક અને બાહ્ય અસ્થિરતા મધ્ય પૂર્વમાં એક મોટા યુદ્ધના ભણકારા વગાડી રહી છે. આગામી સમયમાં સત્તાધારી જૂથ અને કટ્ટરપંથીઓ વચ્ચેનો આ વિવાદ કેવી વળાંક લેશે અને અમેરિકા સાથેનો આ સૈન્ય સંઘર્ષ કઈ દિશામાં વળશે, તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.