વોશિંગ્ટન : મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) માં ચાલી રહેલા ભયાનક યુદ્ધ અને ભૂ-રાજકીય તણાવની સીધી માઠી અસર હવે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર દેખાવા લાગી છે. ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) દ્વારા પોતાના તાજેતરના પ્રાદેશિક આર્થિક દ્રષ્ટિકોણ અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધને કારણે ઊર્જા અને કચરા તેલ (ક્રૂડ ઓઇલ) ની કિંમતો લાંબા સમય સુધી ઊંચી રહેશે, તો ભારત સહિતના દેશોએ ફુગાવા (મોંઘવારી) ના નવા અને તીવ્ર દબાણનો સામનો કરવો પડશે. આ પરિસ્થિતિથી દેશના આર્થિક વિકાસની ગતિ ધીમી પડી શકે છે અને આમ નાગરિકોના જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે.

આઈએમએફના ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના અહેવાલ મુજબ, ભારતે મધ્ય પૂર્વ સિવાયના વૈકલ્પિક વૈશ્વિક બજારોમાંથી તેલની આયાત કરીને પોતાના પુરવઠાને સુચારુ રાખવામાં સફળતા મેળવી છે. ભારત ઉપરાંત જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા મોટા એશિયન દેશોએ પણ પોતાના સપ્લાય સ્ત્રોતોમાં ફેરફાર કરીને જૂન મહિનાથી તેલની આયાતને યુદ્ધ પહેલાના સ્તરે પહોંચાડી દીધી છે. જો કે, વૈશ્વિક સ્તરે સતત ઊંચા રહેતા ઊર્જાના ભાવ અને સપ્લાય ચેઇનના વિક્ષેપો લાંબા ગાળે આંતરિક અર્થતંત્ર માટે ગંભીર પડકારો ઊભા કરી શકે છે.

અહેવાલમાં ખાસ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે માત્ર ક્રૂડ ઓઇલ જ નહીં, પરંતુ રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ખાસ કરીને ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલ (વિમાની ઇંધણ) ના ભાવમાં ક્રૂડ કરતાં પણ વધુ ઝડપી ઉછાળો આવ્યો છે. જો ઇંધણના આ ઊંચા દરો લાંબો સમય ટકી રહેશે, તો વેપાર-ઉદ્યોગો માટે પરિવહન (Transport) અને ઉત્પાદન (Manufacturing) ખર્ચ વધી જશે, જેનો અંતિમ આર્થિક બોજ ગ્રાહકોના માથે જ આવશે.

અંતમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળનો આ અહેવાલ દર્શાવે છે કે મધ્ય પૂર્વનો સંઘર્ષ માત્ર સીમાઓ પૂરતો મર્યાદિત ન રહેતાં, સમગ્ર એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર અને ભારત જેવા ઉભરતા અર્થતંત્રો માટે મોંઘવારી અને આર્થિક મંદીનું મોટું જોખમ બનીને ઊભરી રહ્યો છે.