​તેહરાન/વોશિંગ્ટન:અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના વધતા તણાવની વચ્ચે એક અત્યંત ચિંતાજનક સાયબર સુરક્ષાનો મુદ્દો સામે આવ્યો છે. લેટેસ્ટ રિપોર્ટ્સ મુજબ, ઈરાને મધ્ય-પૂર્વમાં તૈનાત અમેરિકી સૈનિકો અને તેમના કોન્ટ્રાક્ટરોને નિશાન બનાવવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને ઘાતક સાયબર જાળ બિછાવી છે. આ જાસૂસી અભિયાનમાં મોબાઈલ નેટવર્કને હેક કરીને અમેરિકી જવાનોની ચોક્કસ લોકેશન મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે, જેણે અમેરિકી સંરક્ષણ અધિકારીઓ અને સાંસદોની ચિંતામાં વધારો કરી દીધો છે.

​SS7 પ્રોટોકોલની ખામીનો ગેરલાભ

આ જાસૂસી કાંડમાં મુખ્ય ભૂમિકા 'SS7' (Signaling System No. 7) પ્રોટોકોલે ભજવી છે. આ એક જૂની ટેલિકોમ સિગ્નલિંગ ટેકનોલોજી છે, જેનો ઉપયોગ મોબાઈલ યુઝર્સ જ્યારે પોતાના દેશની બહાર હોય ત્યારે તેમને બીજા દેશના નેટવર્ક સાથે જોડીને રોમિંગની સુવિધા આપવા માટે થાય છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાની મોબાઈલ ઓપરેટરોએ ખાડી દેશોના અન્ય ટેલિકોમ પ્રોવાઈડર્સ સાથેના રોમિંગ કરારોનો દુરુપયોગ કર્યો છે. તેઓએ સિસ્ટમમાં હજારોની સંખ્યામાં "SS7 પિંગ્સ" મોકલીને ચોક્કસ મોબાઈલ ઉપકરણોની ભૌગોલિક સ્થિતિ (લોકેશન) જાણી લીધી છે. આ કોઈ સામાન્ય ટેકનિકલ ખામી નહોતી, પરંતુ એક આયોજનબદ્ધ ઓપરેશન હતું જેનો ઉદ્દેશ્ય અમેરિકી સૈન્યની હિલચાલ પર નજર રાખવાનો હતો.

​સ્માર્ટફોન જાહેરાતો દ્વારા જાસૂસી

માત્ર ટેલિકોમ નેટવર્ક જ નહીં, પરંતુ ઈરાની હેકર્સે સ્માર્ટફોન પર દેખાતી જાહેરાતોના ડેટાબેઝનો પણ ઘાતક ઉપયોગ કર્યો છે. આજના સમયમાં મોબાઈલ એપ્સમાં દેખાતી જાહેરાતો યુઝરની લાઈવ લોકેશન સતત ટ્રેક કરે છે. ઈરાન સાથે જોડાયેલા તત્વોએ આ વ્યાવસાયિક સ્તરે ઉપલબ્ધ ડેટાને ખરીદી અથવા એક્સેસ કરીને ઈરાકના કુર્દિસ્થાન વિસ્તારમાં રહેલા અમેરિકી સૈનિકો અને તેઓ જે હોટલોમાં રોકાયા હતા, તેને ટ્રેક કરી છે. આ પદ્ધતિએ સાબિત કર્યું છે કે ડિજિટલ યુગમાં સામાન્ય દેખાતી જાહેરાતો પણ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જોખમ સાબિત થઈ શકે છે.

​અમેરિકાની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર સવાલો

આ ખુલાસા બાદ અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) એ પોતાની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ કડક બનાવી દીધી છે. જોકે, અધિકારીઓનું કહેવું છે કે સૈન્ય પર થયેલા હુમલાઓમાં આ ડેટાનો સીધો ઉપયોગ થયો હોવાના કોઈ સ્પષ્ટ પુરાવા નથી, પરંતુ આ ઘટનાએ આધુનિક યુદ્ધની રણનીતિમાં બદલાવની જરૂરિયાત ઊભી કરી છે. સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાત ગેરી મિલરના મતે, ઈરાન પાસે રીઅલ-ટાઈમ લોકેશન ટ્રેકિંગની ક્ષમતા છે અને અગાઉ બ્લોક કરાયેલા અનેક ટ્રેકિંગ પ્રયાસોના ફિંગરપ્રિન્ટ્સ સીધા ઈરાની ઓપરેટરો સાથે મેચ થયા છે.

​હાલમાં, સ્ટ્રેટ ઓફ હોर्मुઝમાં વધતા તણાવ અને ઈરાન વિરુદ્ધ અમેરિકાની સખત કાર્યવાહી વચ્ચે આ સાયબર હુમલાની ઘટનાએ સમગ્ર ક્ષેત્રની ભૌગોલિક-રાજકીય સ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી દીધી છે.