તેહરાન, તા. ૧૨: પશ્ચિમ એશિયાના તણાવપૂર્ણ માહોલ વચ્ચે ઈરાને એક મોટો ભૌગોલિક અને લશ્કરી નિર્ણય લઈને વિશ્વના દેશોને ચોંકાવી દીધા છે. ઈરાનના શક્તિશાળી લશ્કરી સંગઠન IRGC (ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ) એ જાહેરાત કરી છે કે તેમણે હોર્મુઝ જળમાર્ગની સીમાઓને "નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તૃત" કરી છે. હવે આ વિસ્તાર ૨૦-૩૦ માઈલના સાંકડા પટ્ટાને બદલે ૫૦૦ કિલોમીટર (લગભગ ૩૦૦ માઈલ) ના વિશાળ ઓપરેશનલ ઝોનમાં ફેરવાઈ ગયો છે.
'ઓપરેશનલ અર્ધચંદ્રાકાર' થી રક્ષણ
IRGC નૌકાદળના અધિકારી મોહમ્મદ અકબરઝાદેહે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની જૂની અને મર્યાદિત વ્યાખ્યા હવે ઈતિહાસ બની ગઈ છે. ઈરાને નવી વ્યૂહરચના હેઠળ જાસ્ક અને સિરિકના કિનારાથી લઈને કેશમ અને ગ્રેટર તુમ્બ ટાપુ સુધીના પ્રદેશને આવરી લેતો એક 'સંપૂર્ણ અર્ધચંદ્રાકાર' તૈયાર કર્યો છે. આ વિસ્તારમાં ઈરાની સેના સતત દેખરેખ રાખશે અને કોઈપણ વિદેશી અતિક્રમણને સાંખી લેવામાં આવશે નહીં.
"લોહી આપીશું પણ માટી નહીં"
ઈરાની નૌકાદળના રીઅર એડમિરલે મંગળવારે ફરી એકવાર સાર્વભૌમત્વના રક્ષણનો હુંકાર કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, "અમે લોહી આપીશું, પરંતુ દેશની એક ઇંચ માટી પણ કોઈને નહીં લેવા દઈએ." ઈરાને આક્રમક તેવર બતાવતા ચેતવણી આપી છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવા માટે હવે માત્ર ઈરાન દ્વારા નિર્દિષ્ટ કરવામાં આવેલા કોરિડોરનો જ ઉપયોગ કરી શકાશે. જો કોઈ જહાજ આ માર્ગથી ભટકશે તો તેની સામે સેના દ્વારા "નિર્ણાયક પ્રતિક્રિયા" આપવામાં આવશે.
પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને તણાવ
આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે આ વર્ષની શરૂઆતથી જ ઈરાન અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચે દરિયાઈ માર્ગોને લઈને ઘર્ષણ વધી રહ્યું છે. ઈરાને અમેરિકા અને ઈઝરાયેલની ગતિવિધિઓને "ગેરકાયદેસર આક્રમણ" ગણાવ્યું છે. ઈરાની બંદરો પર અમેરિકાની આગેવાની હેઠળના પ્રતિબંધોના જવાબમાં તેહરાને આ જળમાર્ગ પર પોતાનું નિયંત્રણ કડક કર્યું છે, જેને તેઓ "દરિયાઈ ચાંચિયાગીરી" સામેનો વળતો પ્રહાર ગણાવી રહ્યા છે.
હોર્મુઝની આ નવી વ્યાખ્યા વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા અને વેપાર પર મોટી અસર કરી શકે છે, કારણ કે વિશ્વનો મોટો હિસ્સો આ જળમાર્ગ પર નિર્ભર છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ઈરાનના આ આક્રમક વલણ સામે વૈશ્વિક શક્તિઓ કેવો પ્રતિસાદ આપે છે.