તેહરાન/વાશિંગ્ટન : મધ્યપૂર્વમાં સર્જાયેલા ગંભીર તણાવ વચ્ચે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે મોજતબા ખામેનીએ સત્તા સંભાળ્યા બાદ દેશની પરમાણુની નીતિ વધુ આક્રમક બની હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. ગુપ્તચર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, વર્તમાન નેતૃત્વ કોઈપણ ભોગે પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવા માટે કટિબદ્ધ છે, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં હલચલ મચી ગઈ છે.

ગત 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ યુએસ અને ઇઝરાયલી સંયુક્ત હવાઈ હુમલામાં ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા અલી ખામેનીનું મોત થયા બાદ તેમના પુત્ર મોજતબા ખામેનીએ સત્તાની કમાન સંભાળી હતી. યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓના વિશ્લેષણ મુજબ, સંઘર્ષ પૂર્વેની વાતચીતો અને આંતરસેપ્ટેડ ડેટા દર્શાવે છે કે ઈરાનમાં પરમાણુ શસ્ત્રો તરફી લોબી અત્યંત મજબૂત થઈ ચૂકી છે. આ જૂથોનું માનવું છે કે ભવિષ્યના લશ્કરી હુમલાઓ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે પરમાણુ ક્ષમતા અતિ આવશ્યક છે.

સુરક્ષાના દાવાઓ વચ્ચે ઈરાને તેની અત્યંત સંવેદનશીલ પરમાણુ સામગ્રીને અત્યંત સુરક્ષિત સ્થાનો પર ખસેડી છે. વિશ્લેષણો દર્શાવે છે કે હજારો સેન્ટ્રીફ્યુજને નાતાન્ઝ નજીક આવેલી "પિકેક્સ માઉન્ટેન" નામની અત્યંત ઊંડી ભૂગર્ભ ગુફામાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યા છે. હવાઈ હુમલાઓથી સંપૂર્ણ સુરક્ષિત આ સુવિધાના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઉર્જા એજન્સી (IAEA) ના નિરીક્ષકોને ત્યાં પ્રવેશ આપવામાં આવ્યો નથી, જેના કારણે ગુપ્ત પ્રવૃત્તિઓની આશંકા વધુ પ્રબળ બની છે.

IAEA ના ડેટા અનુસાર, વર્તમાન સંઘર્ષ પૂર્વે ઈરાને 440 કિલોગ્રામથી વધુ 60 ટકા સમૃદ્ધ યુરેનિયમનો જથ્થો એકત્ર કરી લીધો હતો, જે શસ્ત્રોના ઉત્પાદન માટે જરૂરી 90 ટકા શુદ્ધતાની અત્યંત નજીક છે. થોડી વધુ પ્રક્રિયા દ્વારા તે ઝડપથી અનેક પરમાણુ હથિયારો ઉત્પન્ન કરવા માટે સક્ષમ બની શકે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકોના જણાવ્યા મુજબ, 2021 થી જ આ ભૂગર્ભ સ્થળે પરમાણુ ગતિવિધિઓ શરૂ કરવાની યોજનાઓ ઘડવામાં આવી રહી હતી. ઈરાની કમાન્ડરોનો દાવો છે કે આ ગુફા હવાઈ બોમ્બમારા સામે સંપૂર્ણપણે અભેદ્ય છે અને જમીન માર્ગે થતા હુમલાઓને રોકવા માટે પણ સઘન સુરક્ષા કવચ ગોઠવવામાં આવ્યા છે. જોકે, ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બાગાઈએ 22 જુલાઈએ નિવેદન આપતા સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઈરાનની તમામ પરમાણુ ગતિવિધિઓ IAEA ના નિયમો હેઠળ જ શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે ચાલી રહી છે.

ભૂતકાળ પર નજર કરીએ તો, 2025 માં યુએસ સૈન્ય દ્વારા ફોર્ડો, ઇસ્ફહાન અને નાતાન્ઝ ખાતેના મુખ્ય પરમાણુ કેન્દ્રો પર સચોટ હુમલાઓ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમ છતાં, ઈરાને પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમને અટકાવવાને બદલે તેને ભૂગર્ભમાં વધુ સુરક્ષિત બનાવવાની રણનીતિ અપનાવી છે. આગામી સમયમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય અને સંબંધિત એજન્સીઓ દ્વારા આ મામલે કેવા કડક પગલાં લેવામાં આવશે અને યુદ્ધગ્રસ્ત ક્ષેત્રમાં સ્થિતિ કઈ દિશામાં વળાંક લેશે તે જોવું રહ્યું.