નવી દિલ્હી: દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે મંગળવારે એક મહત્વપૂર્ણ કેસની સુનાવણી દરમિયાન સ્પષ્ટ અને કડક શબ્દોમાં વહીવટી બાબતોમાં ન્યાયતંત્રની સીમાઓ રેખાંકિત કરી દીધી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે નવી મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટનું નામ બદલવાના મહારાષ્ટ્ર સરકારના પ્રસ્તાવ પર કેન્દ્ર સરકારને એક નિશ્ચિત સમયમર્યાદામાં નિર્ણય લેવાનો નિર્દેશ આપવાની માંગ કરતી અરજી પર સુનાવણી કરવાનો સાફ ઇનકાર કરી દીધો છે. અદાલતે અરજદારને આકરો સવાલ કર્યો હતો કે, શું દેશમાં એરપોર્ટનું નામ શું રાખવું તે નક્કી કરવાનું કામ હવે અદાલતોનું છે?

ઉલ્લેખનીય છે કે, મહારાષ્ટ્ર સરકારે નવી મુંબઈ ખાતે આકાર લઈ રહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટનું નામ બદલીને મહાન નેતાના સન્માનમાં "લોકનેતા ડી.બી. પાટિલ નવી મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ" રાખવાનો સત્તાવાર પ્રસ્તાવ કેન્દ્ર સરકારને મોકલ્યો હતો, જે હાલમાં વિચારણા હેઠળ છે.

નીતિનિર્માણ એ સરકારનું કામ છે, કોર્ટનું નહીં: સુપ્રીમ બેન્ચ

ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વિપુલ એમ. પંચોલીની બનેલી ત્રણ સભ્યોની હાઈ-પ્રોફાઈલ બેન્ચે અરજદાર "પ્રકાશજોત સામાજિક સંસ્થા" ના વકીલને સ્પષ્ટ જણાવ્યું હતું કે, આ પ્રકારની બાબતોમાં કોઈ પણ નિર્દેશ આપવો એ સરકારની નીતિનિર્માણ (Policy Making) ની સત્તામાં સીધી દખલગીરી સમાન ગણાશે. દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે આ મામલે નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં બોમ્બે હાઈકોર્ટ દ્વારા અરજી ફગાવી દેવાના આદેશને પડકારતી સ્પેશિયલ લીવ પિટિશનને પણ સાંભળવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. જો કે, બેન્ચે અરજદાર સંસ્થાને આ મુદ્દે સક્ષમ સરકારી સત્તાવાળાઓ સમક્ષ રજૂઆત કરવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપી છે.

લોકશાહીમાં શાંતિપૂર્ણ આંદોલનનો અધિકાર, પણ જનતાને હેરાનગતિ નહીં

સુનાવણી દરમિયાન જ્યારે અરજદારના વકીલે દલીલ કરી કે નામકરણની માંગ સાથે હજારો લોકો રસ્તા પર ઉતરીને વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે, ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે ટકોર કરી હતી કે, લોકશાહી વ્યવસ્થામાં દરેક નાગરિકને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરવાનો બંધારણીય અધિકાર છે અને તે કાયદેસર રીતે માન્ય છે, પરંતુ તેનાથી સામાન્ય જનતા માટે કોઈ સમસ્યાઓ કે કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિ ઊભી થવી જોઈએ નહીં.

અદાલતે વકીલને ટાંકતા ઉમેર્યું હતું કે, જો રાજ્ય સરકારે કેન્દ્રને દરખાસ્ત મોકલી છે, તો રાજ્ય સરકારે જ કેન્દ્ર સ્તરે તેનો યોગ્ય પીછો કરવો જોઈએ. લોકશાહી પ્રણાલીમાં સરકારો પાસે પોતાના ચોક્કસ અધિકારો છે અને તે કાનૂની દાયરામાં રહીને જ કામ કરે છે. અદાલતના આ કડક વલણ બાદ હવે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે નવી મુંબઈ એરપોર્ટના નામકરણનો આખરી નિર્ણય કોઈ કાનૂની આદેશથી નહીં, પરંતુ સંપૂર્ણપણે કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી બાદ જ લેવાશે.