નવી દિલ્હી : દર મહિને પગાર આવ્યાના થોડા જ દિવસોમાં બેંક ખાતું ખાલી થઈ જવું, ક્રેડિટ કાર્ડના વધી રહેલા બિલ અને બચત ન થઈ શકવાની ચિંતા લગભગ દરેક મધ્યમ વર્ગીય પરિવારની સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. જો તમારા સાથે પણ આવું જ થતું હોય, તો નિરાશ થવાની જરૂર નથી. નાણાકીય બાબતો પર યોગ્ય નિયંત્રણ મેળવવા માટે કેટલીક સરળ આદતો અપનાવવી અનિવાર્ય છે. લાઇવ હિન્દુસ્તાનના અહેવાલ મુજબ, નાણાકીય આયોજનની આ 7 અસરકારક રીતો અપનાવીને તમે તમારા દેવાનો બોજ ઘટાડી શકો છો, બચત વધારી શકો છો અને ભવિષ્યને આર્થિક રીતે સુરક્ષિત કરી શકો છો:

૧. સૌથી પહેલા તમારી નાણાકીય પરિસ્થિતિ સમજો: તમારા પૈસા પર કાબૂ મેળવવા માટે સૌપ્રથમ એ જાણવું જરૂરી છે કે તમારી પાસે હાલ કેટલા નાણાં છે, કેટલું દેવું બાકી છે અને દર મહિને તમારો કુલ ખર્ચ કેટલો થાય છે. આ માટે કોઈ મોટી એક્સેલ શીટ બનાવવાની જરૂર નથી, તમે સામાન્ય નોટબુકમાં પણ આ હિસાબ લખી શકો છો, જેથી ખબર પડે કે કઈ સમસ્યાનો ઉકેલ પહેલા લાવવો.

૨. એક મહિના સુધી તમારા દરેક ખર્ચ પર નજર રાખો: જો તમને ખબર ન હોય કે તમારો પગાર ક્યાં જાય છે, તો એક મહિના સુધી ઘરનું ભાડું, EMI, કરિયાણા અને વીજળીના બિલ જેવા આવશ્યક ખર્ચાઓ અલગ નોંધો. આ સાથે જ બહાર ખાવાનું, શોપિંગ અને સબ્સ્ક્રિપ્શન જેવા બિનજરૂરી ખર્ચાઓની અલગ યાદી બનાવો, જેથી કયા ખર્ચમાં કાપ મૂકી શકાય તેની સ્પષ્ટતા થાય.

૩. ઊંચા વ્યાજવાળું દેવું વહેલી તકે ચૂકવો: ક્રેડિટ કાર્ડનું બેલેન્સ કે પર્સનલ લોન જેવા ઊંચા વ્યાજદર તમારી બચતને ઝડપથી ખાલી કરી નાખે છે. તેથી, વધારાના નાણાંનો ઉપયોગ ઊંચા વ્યાજવાળા દેવાને ચૂકવવા માટે કરો અને જૂનું દેવું ચૂકવ્યા વિના નવું દેવું કરવાનું ટાળો.

૪. કટોકટી ભંડોળ (Emergency Fund) તૈયાર કરો: અચાનક માંદગી, ઘરનું સમારકામ કે નોકરી છૂટી જવા જેવી કટોકટીની સ્થિતિમાં નાણાંની જરૂર પડી શકે છે. તેથી, ધીમે ધીમે બચત કરીને ઓછામાં ઓછા 3 થી 6 મહિનાના જરૂરી ખર્ચ જેટલું ઇમરજન્સી ફંડ બનાવીને સુરક્ષિત જગ્યાએ રાખો.

૫. મહિનાના અંતે નહીં, પગાર મળતાની સાથે જ બચત કરો: પૈસા બચાવવા માટે ક્યારેય મહિનાના અંતની રાહ ન જુઓ. પગાર મળતાની સાથે જ તમારી ક્ષમતા મુજબ થોડી રકમ અલગ તારવી લો.

૬. હેલ્થ અને લાઈફ વીમાની સમીક્ષા કરો: અણધાર્યો તબીબી ખર્ચ આખી નાણાકીય યોજના બગાડી શકે છે. તેથી તમારી હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ પૉલિસી યોગ્ય છે કે નહીં તેની સમીક્ષા કરો અને પરિવારની જવાબદારીઓ મુજબ પર્યાપ્ત વીમા કવરેજ જાળવો.

૭. સ્પષ્ટ નાણાકીય લક્ષ્યો નક્કી કરો: બાળકોનું શિક્ષણ, ઘરની ખરીદી, દેવું ચૂકવવું કે નિવૃત્તિ—દરેક લક્ષ્ય માટે ચોક્કસ રકમ અને સમયમર્યાદા નક્કી કરો. તમારી આવક મુજબ આયોજન કરીને સમયાંતરે તમારી નાણાકીય સ્થિતિની સમીક્ષા કરતા રહો.