જયપુર : પ્રસિદ્ધ પ્રવાસન સ્થળ એવા રાજસ્થાનના જૈસલમેરના સેમ રેતીના ટેકરાઓ પર પ્રવાસીઓ માટે એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. રણની નાજુક ઇકોસિસ્ટમ, પર્યાવરણ અને ત્યાંના વન્યજીવોને સુરક્ષિત રાખવા માટે વન વિભાગ દ્વારા અત્યંત કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. નવા નિર્દેશો અનુસાર, સૂર્યાસ્ત પછી ડેઝર્ટ નેશનલ પાર્ક (DNP) ની સીમામાં આવતા રેતીના ટેકરાઓમાં પ્રવાસીઓના પ્રવેશ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ રાત્રિના સમયે યોજાતી ઊંટ સફારી અને અન્ય તમામ પ્રવાસન પ્રવૃત્તિઓ પણ સૂર્યાસ્ત પછી બંધ રાખવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.

જૈસલમેરના પ્રાદેશિક વન કાર્યાલય દ્વારા હોટેલ યુનિયનને એક સત્તાવાર પત્ર પાઠવીને તમામ પ્રવાસન સંચાલકોને આ પ્રતિબંધોનું ચુસ્તપણે પાલન કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. વન વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, આ પ્રતિબંધો માત્ર ડેઝર્ટ નેશનલ પાર્કની નિયુક્ત સીમાઓની અંદર આવેલા રેતીના ટેકરાઓ પર જ લાગુ પડશે, જ્યારે લખમણા સહિતના સંરક્ષિત વિસ્તારની બહારના પ્રવાસન સ્થળો પર આ નિયમ લાગુ રહેશે નહીં.

આ કડક પગલાં પાછળનું મુખ્ય કારણ ડેઝર્ટ નેશનલ પાર્ક વિસ્તારમાં વધતી જતી માનવીય દખલગીરી અને પર્યાવરણને થતું નુકસાન છે. ડીએનપીના સહાયક વન સંરક્ષક (એસીએફ) અશોક કુમારે ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, કેટલાક બેજવાબદાર હોટેલ સંચાલકો દ્વારા વાણિજ્યિક કચરો સીધો સંરક્ષિત વિસ્તારમાં ફેંકવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, રાત્રિના સમયે શક્તિશાળી લેસર લાઇટ્સનો અતિશય ઉપયોગ પણ વન વિભાગના ધ્યાનમાં આવ્યો છે. આવી પ્રવૃત્તિઓને કારણે રણના મૂંગા વન્યજીવોના કુદરતી વર્તનમાં ખલેલ પહોંચે છે અને તેમના આવાસ જોખમાય છે.

વન વિભાગ દ્વારા હોટેલો અને રિસોર્ટ સંચાલકોને કચરાના યોગ્ય નિકાલ માટે પણ કડક સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. સંચાલકોએ એ સુનિશ્ચિત કરવાનું રહેશે કે પ્રવાસીઓ રેતીના ટેકરાઓ પર પ્લાસ્ટિક, કાચની બોટલો કે અન્ય કચરો ન ફેંકે. આ સ્પષ્ટતાથી પ્રવાસન સંચાલકો અને મુલાકાતીઓ બંને માટે નિયમો સ્પષ્ટ થયા છે, જેથી પ્રવાસન પણ જળવાઈ રહે અને પ્રકૃતિને પણ નુકસાન ન થાય.

અંતમાં, રણના કુદરતી સૌંદર્ય અને વન્યજીવ સંતુલનને જાળવી રાખવા માટે વન વિભાગનું આ પગલું અત્યંત આવશ્યક અને પ્રશંસનીય સાબિત થશે.