અલવર, તા.૨૩: ભારત અને ચીન વચ્ચેની ૩,૪૮૮ કિલોમીટર લાંબી 'લાઈન ઓફ એક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ' (LAC) પર અવારનવાર સર્જાતા ઘર્ષણ અને સુરક્ષા પડકારોને પહોંચી વળવા માટે ઈન્ડો-તિબેટિયન બોર્ડર પોલીસ (ITBP) દ્વારા વિશેષરૂપે તૈયાર કરવામાં આવેલા 'શૌર્ય કમાન્ડો' હાલ ભારે ચર્ચામાં આવ્યા છે. ગત ગુરુવારે રાજસ્થાનના અલવર ખાતે આયોજિત એક વિશેષ સન્માન સમારોહ દરમિયાન ITBP ના વડા શત્રુજીત કપૂરે સરહદી વિસ્તારોમાં જુલાઈ મહિનાથી ચાલી રહેલી તંગદિલી અને સંઘર્ષો દરમિયાન આ શૌર્ય કમાન્ડો પ્લાટૂન્સ દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલી અસાધારણ કાર્યક્ષમતા, વ્યૂહાત્મક ચપળતા અને વીરતાની જાહેરમાં પ્રશંસા કરી હતી.

આઈટીબીપી વડા શત્રુજીત કપૂરે જવાનોને સંબોધતા જણાવ્યું હતું કે, હિમાલયના અત્યંત દુર્ગમ અને પ્રતિકૂળ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં તૈનાત દળોની સજ્જતા વધારવા માટે નવીનતમ ડ્રોન ટીમો, અત્યાધુનિક લડાયક શસ્ત્રો, પર્વતારોહણ તાલીમ અને ભૂગર્ભ આશ્રયસ્થાનો (underground shelters) જેવી માળખાકીય સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહી છે. ચીન સરહદે ઉદ્ભવતા સંભવિત જોખમો સામે ઝડપી પ્રતિક્રિયા આપવા અને કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિને ત્વરિત કંટ્રોલમાં લેવા માટે આ કમાન્ડોઝને ભારતીય સેનાના સમકક્ષ વિશેષ "સ્ટ્રાઈક" કોર્સ અને ઉચ્ચ-ઊંચાઈવાળા વિસ્તારો માટે ખાસ લડાયક તાલીમ આપવામાં આવી છે.

ચીન સાથે યુદ્ધ બાદ ૨૪ ઓક્ટોબર, ૧૯૬૨ ના રોજ સ્થાપિત થયેલી ITBP માં 'શૌર્ય કમાન્ડો' એક નવીનતમ અને ચુનંદા લડાયક દળ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. હાલમાં ITBP ની દરેક બટાલિયનમાં ઓછામાં ઓછી એક શૌર્ય કમાન્ડો ટીમનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, જે ભારતીય સેના સાથે સંપૂર્ણ સંકલન સાધીને કાર્ય કરે છે. આ વિશિષ્ટ યોદ્ધાઓનું મુખ્ય કાર્ય સરહદ પર સતત કડક નિરીક્ષણ રાખવું, ચીની સૈનિકો દ્વારા કરવામાં આવતી અનધિકૃત ઘૂસણખોરી કે ક્રોસિંગ અટકાવવા અને કોઈપણ વિવાદિત પરિસ્થિતિમાં ભારતીય સરહદની સુરક્ષા અખંડિત રાખવાનું છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, ITBP ના આ શૌર્ય કમાન્ડોઝ ૧૫,૦૦૦ ફૂટથી પણ વધુ ઊંચાઈ પર આવેલા હાડ ગાળતી ભયાનક ઠંડી, ભારે હિમવર્ષા અને ઓક્સિજનના અત્યંત નીચા સ્તર ધરાવતા વિસ્તારોમાં ચોકીપહેરો ભરે છે. આવી શારીરિક અને માનસિક રીતે અત્યંત કઠિન ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે પણ આ જવાનો સતત ગશ્ત (પેટ્રોલિંગ) કરીને દેશની સીમાઓનું રક્ષણ કરે છે. શૌર્ય કમાન્ડોના આગમનથી LAC પર ભારતીય દળોની પાયાના સ્તરે વ્યૂહાત્મક મજબૂતી અને લડાયક ક્ષમતામાં બહુમોટો વધારો થયો છે.

આગામી સમયમાં સરહદી વિવાદો અને સુરક્ષા જોખમો સામે ટેકનોલોજી આધારિત રક્ષણ પૂરું પાડવા માટે સરહદી ચોકીઓ પર વધુ ભૂગર્ભ આશ્રયસ્થાનો અને રક્ષણાત્મક માળખું ઊભું કરવાની યોજના છે. ચીન સરહદે ભારતીય સૈન્યની તૈનાતી અને સર્વેલન્સ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવીને શૌર્ય કમાન્ડોની મદદથી સરહદી સુરક્ષાને અજેય બનાવવાની દિશામાં ITBP દ્વારા ઝડપી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.