બેંગલુરુ : ભારતના આઇટી અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રમાંથી નોકરીની શોધમાં રહેલા યુવાનો માટે એક અત્યંત ઉત્સાહજનક અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. એક વૈશ્વિક ટેકનોલોજી અને વર્કફોર્સ સોલ્યુશન્સ ફર્મ 'NLB સર્વિસીસ' દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા તાજેતરના અહેવાલ અનુસાર, વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં ભારતના ડેટા સેન્ટર સેક્ટરમાં અંદાજે ૧,૦૦,૦૦૦ (એક લાખ) નવી એન્જિનિયરિંગ નોકરીઓ ઉત્પન્ન થવાની પ્રબળ સંભાવના છે. આ ક્રાંતિકારી ઉછાળો આ દાયકાના અંત સુધીમાં ડેટા સેન્ટર ઉદ્યોગને દેશના સૌથી આશાસ્પદ અને શક્તિશાળી રોજગાર એન્જિનોમાંનું એક બનાવી દેશે.

જો કે, આ ઉજળી તક વચ્ચે એક મોટો પડકાર એ પણ સામે આવ્યો છે કે દેશમાં પ્રતિભાશાળી પ્રોફેશનલ્સની પાઇપલાઇન આ ઝડપ સાથે ગતિ પકડી શકતી નથી. રિપોર્ટ અનુસાર, હાલમાં આધુનિક ડેટા સેન્ટરની હાઇ-ટેક ભૂમિકાઓ માટે જરૂરી ન્યૂનતમ લાયકાતો અને કૌશલ્યો ધરાવતા હોય તેવા માત્ર ૧૫ થી ૨૦ ટકા અરજદારો જ મળી રહ્યા છે. આ કૌશલ્ય તફાવત (Skill Gap) ને તાકીદે દૂર કરવો એ હવે માત્ર નોકરીઓ આપવા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ભારતના ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની મહત્વાકાંક્ષાઓને ટકાવી રાખવા માટે અનિવાર્ય બની ગયું છે.

AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) બદલશે ગેમ: આ ક્ષેત્રોમાં રહેશે ભારે ડિમાન્ડ

આગામી વર્ષોમાં દેશની કુલ ડેટા સેન્ટર ક્ષમતાનો આશરે ૩૦% હિસ્સો માત્ર AI વર્કલોડનો હોવાનો અંદાજ છે. આ નાટકીય બદલાવને કારણે AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્જિનિયરિંગ, ક્લાઉડ ઓપરેશન્સ, ડેટા સેન્ટર ઓટોમેશન, પ્લેટફોર્મ એન્જિનિયરિંગ, MLOps (મશીન લર્નિંગ ઓપરેશન્સ) અને AI-સક્ષમ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મેનેજમેન્ટ જેવી અદ્યતન ભૂમિકાઓ માટે બજારમાં ભારે માંગ જોવા મળશે. આ હોદ્દાઓ માટે ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ, ડેવઓપ્સ (DevOps) અને ઓટોમેશનમાં નિપુણતા હોવી જરૂરી છે, જેની હાલમાં ભારતના એન્જિનિયરિંગ પૂલમાં ભારે અછત છે. હવે આ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશવા માંગતા કોઈપણ વ્યાવસાયિક માટે 'AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાક્ષરતા' પાયાની જરૂરિયાત બની રહેશે.

દિગ્ગજ આઇટી કંપનીઓ વચ્ચે રોકાણની હોડ: અબજો ડોલરનો ધુમાડો

ભારતમાં ડેટા સેન્ટરની સ્થાપિત ક્ષમતા આજે ૧.૫ ગીગાવોટ (GW) છે, જે ૨૦૩૦ સુધીમાં વધીને અંદાજે ૬.૫ ગીગાવોટ થવાનો અંદાજ છે. આ સાથે જ ભારતનું ડેટા સેન્ટર માર્કેટ ૨૨ અબજ યુએસ ડોલરને વટાવી જશે, જેમાં સંચિત રોકાણ પ્રતિબદ્ધતાઓ અત્યારથી જ ૧૨૬ અબજ ડોલરના આંકડાને પાર કરી ગઈ છે.

આ આશાસ્પદ ક્ષેત્રનો લાભ ઉઠાવવા માટે દેશની દિગ્ગજ આઇટી કંપનીઓ મેદાનમાં ઉતરી પડી છે. તાજેતરમાં જ HCLTech એ દેશમાં અદ્યતન AI ડેટા સેન્ટર્સ સ્થાપવા માટે રૂ. ૩,૫૦૦ કરોડ સુધીના મંગી રોકાણની જાહેરાત કરી છે. તો બીજી તરફ, ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસીસ (TCS) એ પણ ભારતમાં ૧ ગીગાવોટ (1GW) ની પ્રચંડ ક્ષમતાવાળા AI ડેટા સેન્ટર બનાવવા માટે એક સંપૂર્ણ નવી બિઝનેસ એન્ટિટી શરૂ કરવાનું એલાન કરીને બજારમાં ગરમાવો લાવી દીધો છે.

"આ માત્ર નોકરીઓ નથી, રાષ્ટ્ર નિર્માણની તક છે"

NLB સર્વિસીસના સીઈઓ (CEO) સચિન અલુગે આ રિપોર્ટ અંગે વાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, "ભારતનું ડેટા સેન્ટર અને AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિસ્તરણ એ માત્ર ટેકનોલોજીની વાર્તા નથી; તે આપણા યુવા કાર્યબળ માટે રાષ્ટ્ર નિર્માણની એક સુવર્ણ તક છે. આ ક્ષેત્ર પાવર સિસ્ટમ્સ, ક્લાઉડ ઓપરેશન્સ અને ઓટોમેશનમાં કુશળતા ધરાવતા વ્યાવસાયિકોની નવી પેઢીની માંગ કરી રહ્યું છે. આ ફક્ત ખાલી જગ્યાઓ ભરવા વિશે નથી, પરંતુ આવનારા દાયકાઓ સુધી ભારતના ડિજિટલ અર્થતંત્રને શક્તિ આપવા સક્ષમ કાર્યબળ તૈયાર કરવા વિશે છે." તેમણે ઉમેર્યું કે આ મહાન તકને સાકાર કરવા માટે આઇટી ઉદ્યોગ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને નીતિ નિર્માતાઓએ સાથે મળીને અભ્યાસક્રમો સુધારવા પડશે જેથી ટેકનોલોજીની જેમ જ આપણા યુવાનો પણ ઝડપથી અપગ્રેડ થઈ શકે.