બેંગલુરુ:  કર્ણાટક આરોગ્ય વિભાગ અને ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ રાજ્યભરમાં નકલી અને અપ્રમાણિત દવાઓનું વિતરણ કરનારાઓ સામે લાલ આંખ કરીને અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી નિયમનકારી કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. ૧૮ ઓગસ્ટના રોજ બેંગલુરુ દક્ષિણ જિલ્લાના બિદાદી વિસ્તારમાંથી રૂ. ૫ કરોડની નકલી અને બનાવટી દવાઓનો જથ્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યા બાદ એફડીએ દ્વારા ૧૬ ફાર્માસ્યુટિકલ વિતરકો અને છૂટક વેપારીઓના લાયસન્સ કાયમ માટે રદ કરી દેવાયા છે, જ્યારે અન્ય ૮ ડીલરોના લાયસન્સ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે.

આ કાર્યવાહી ૧૮ ઓગસ્ટના રોજ કર્ણાટક FDA ની ડ્રગ એન્ફોર્સમેન્ટ વિંગ દ્વારા દરોડા પાડવામાં આવ્યા બાદ કરવામાં આવી છે. તપાસ દરમિયાન બિદાદીના કુરુબારાકેરનહલ્લી સ્થિત એક ફાર્મહાઉસમાંથી ગુપ્ત રીતે ચલાવવામાં આવતા લાયસન્સ વિનાના રિપેકેજિંગ અને રિલેબલિંગ ઓપરેશનનો પર્દાફાશ થયો હતો. તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે આ સિન્ડિકેટ પડોશી રાજ્યોમાંથી સસ્તી જેનેરિક દવાઓ ખરીદતું હતું, તેને શીશીઓમાં ફરીથી પેક કરીને મલ્ટિનેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓની મોંઘી જીવનરક્ષક દવાઓ તરીકેના નકલી લેબલ લગાવતું હતું. ગ્રાહકો તથા ખરીદદારોને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે આ નકલી લેબલ પર બિન-કાર્યક્ષમ (Non-functional) QR કોડ પણ છાપવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત એક્સપાયર થઈ ગયેલી દવાઓના બોક્સ પણ મળી આવ્યા હતા, જેને બજારમાં ફરી વેચાણ અર્થે મૂકવાની તૈયારી ચાલતી હતી.

આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, ૧૯૪૦ ની કલમ ૧૭B અને કલમ ૨૭ હેઠળ કડક ફોજદારી કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. કાયદા મુજબ આવી બનાવટી કે ભેળસેળયુક્ત દવાઓનું ઉત્પાદન કે વેચાણ કરવું એ ગંભીર ગુનો છે, જેમાં ઓછામાં ઓછી ૧૦ વર્ષની સખત કેદથી લઈને આજીવન કેદ અને ભારે દંડની જોગવાઈ છે.

કર્ણાટકના આરોગ્ય મંત્રી યુ.ટી. ખાદેરે આ મામલે કડક વલણ અપનાવતા જણાવ્યું છે કે આવી અમાનવીય પ્રવૃત્તિઓ સહેજ પણ ચલાવી લેવાશે નહીં. આ કૌભાંડના મૂળ સુધી પહોંચવા અને સંડોવાયેલા તમામ લોકોને શોધી કાઢવા માટે એક વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) ની રચના કરવામાં આવી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ગુનામાં દોષિત ઠરનારા તમામ લોકો સામે કડકમાં કડક પગલાં લેવામાં આવશે.