નવી દિલ્‍હીઃ મહિલા અનામત બિલના અમલીકરણ અને સીમાંકન પ્રક્રિયાને લઈને કેન્દ્ર સરકાર અને વિપક્ષ સામસામે આવી ગયા છે. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પત્ર લખીને આક્ષેપ કર્યો છે કે સરકાર મહિલા સશક્તિકરણ કરવાને બદલે આગામી ચૂંટણીઓમાં રાજકીય લાભ મેળવવા માટે આ પ્રક્રિયામાં ઉતાવળ કરી રહી છે. ખડગેએ આ મામલે ગંભીર ચર્ચા કરવા માટે તમામ રાજકીય પક્ષોની બેઠક બોલાવવાની માંગ કરી છે.

ખડગેએ પોતાના પત્રમાં જણાવ્યું છે કે સરકાર 16 થી 18 એપ્રિલ, 2026 દરમિયાન સંસદનું વિશેષ સત્ર બોલાવી રહી છે, પરંતુ આ નિર્ણય લેતા પહેલા વિપક્ષી દળોને વિશ્વાસમાં લેવામાં આવ્યા નથી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સીમાંકન પ્રક્રિયાની વિગતો આપ્યા વિના આ ઐતિહાસિક કાયદા પર કોઈ પણ અર્થપૂર્ણ ચર્ચા કરવી અશક્ય છે. કોંગ્રેસે માંગ કરી છે કે હાલમાં ચાલી રહેલી પાંચ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ 29 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ પૂર્ણ થયા બાદ જ સર્વપક્ષીય બેઠક બોલાવવામાં આવે.

આ વિવાદના કેન્દ્રમાં સરકારનો નવો પ્રસ્તાવ છે, જે મુજબ લોકસભાની બેઠકોની સંખ્યા 543 થી વધારીને 816 કરવામાં આવી શકે છે. આ વધારા બાદ કુલ બેઠકોમાંથી 273 બેઠકો મહિલાઓ માટે અનામત રાખવાની યોજના છે. સરકાર આ અમલીકરણ માટે 2011 ની વસ્તી ગણતરીના આંકડાઓનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારી રહી છે, જેનો વિપક્ષ વિરોધ કરી રહ્યો છે. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે જૂની વસ્તી ગણતરીના આધારે સીમાંકન કરવાથી ઉત્તર અને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો વચ્ચે પ્રતિનિધિત્વનું અસંતુલન સર્જાઈ શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સપ્ટેમ્બર 2023 માં સંસદ દ્વારા પસાર કરવામાં આવેલ 'નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ' મુજબ લોકસભા અને વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે 33 ટકા અનામતની જોગવાઈ છે. જોકે, તેનો અમલ વસ્તી ગણતરી અને સીમાંકન પછી જ થવાનો હતો. હવે જ્યારે સરકાર 2029 ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલા તેને લાગુ કરવા માટે બંધારણીય સુધારા લાવી રહી છે, ત્યારે વિપક્ષે તેમાં ઓબીસી (OBC) મહિલાઓ માટે અલગ ક્વોટા અને વસ્તી ગણતરીના સચોટ આંકડાઓની માંગણી તેજ કરી છે.

કોંગ્રેસ કાર્યસમિતિ (CWC) ની તાજેતરની બેઠકમાં સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધી સહિતના નેતાઓએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે સરકાર જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરીને ટાળવા માટે આ ઉતાવળ કરી રહી છે. વિપક્ષી નેતાઓનું માનવું છે કે સીમાંકન એ અત્યંત સંવેદનશીલ મુદ્દો છે જેની અસર દેશના સંઘીય માળખા પર પડી શકે છે. આ સંજોગોમાં ખડગેનો પત્ર સૂચવે છે કે આગામી દિવસોમાં મહિલા અનામત અને સીમાંકન મુદ્દે સંસદમાં ભારે હોબાળો થવાની શક્યતા છે.