વાશિંગ્ટન, તા.20: અમેરિકાના ઇતિહાસના સૌથી મોટા આતંકવાદી હુમલા એટલે કે ૯/૧૧ હુમલાના કથિત કાવતરાખોરો વિરુદ્ધની ન્યાયિક લડાઈમાં એક મોટો અને નિર્ણાયક મોડ આવ્યો છે. સોમવારે યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે ભૂતપૂર્વ સંરક્ષણ સચિવ લોયડ ઓસ્ટિન દ્વારા ખાલિદ શેખ મોહમ્મદ અને અન્ય બે સહઆરોપીઓ સાથેના પ્લી બાર્ગેન (અરજી કરાર) રદ કરવાના નિર્ણય સામે દાખલ કરવામાં આવેલી અપીલોને ફગાવી દીધી છે. આ સાથે જ અદાલતે અગાઉની અપીલ કોર્ટના એ નિર્ણયને યથાવત રાખ્યો છે જેમાં ઓસ્ટિનને આ કરાર રદ કરવાનો "નિર્વિવાદ" અધિકાર હોવાનું સ્વીકારવામાં આવ્યું હતું.

આ અદાલતી નિર્ણયના પરિણામે ત્રણેય કથિત કાવતરાખોરો માટે અગાઉ થયેલા કરાર હેઠળના મૃત્યુદંડ ટાળવાના વિકલ્પો રદ થઈ ગયા છે અને આ કેસ હવે ફરીથી લશ્કરી અદાલતોના હાથમાં સોંપવામાં આવ્યો છે. અગાઉ ૨૦૨૪માં બે વર્ષની લાંબી વાટાઘાટો પછી પ્રી-ટ્રાયલ કરારોની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, જેમાં આરોપીઓએ આરોપો કબૂલીને પીડિત પરિવારો સમક્ષ સવાલોના જવાબ આપવાના હતા. જો કે, તત્કાલીન સંરક્ષણ સચિવ લોયડ ઓસ્ટિને આટલો મોટો નિર્ણય પોતાની સત્તા હેઠળ હોવાનું જણાવીને અચાનક તે કરારો રદ કરી દીધા હતા, જેને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે પણ સમર્થન આપ્યું છે.

૯/૧૧ હુમલાના પીડિતો અને તેમના પરિવારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સંગઠનો દ્વારા આ કરારોનો શરૂઆતથી જ તીવ્ર વિરોધ કરવામાં આવી રહ્યો હતો. કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે, આ કેસમાં સીઆઈએ (CIA) ની જેલોમાં ત્રાસ આપવાના મુદ્દાઓ અને પુરાવાઓની સ્વીકાર્યતાને લઈને વર્ષોથી ટ્રાયલ લંબાઈ રહી છે. આજના સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશથી લશ્કરી અદાલતોમાં લાંબા સમયથી અટવાયેલી ન્યાયિક કાર્યવાહી અને પ્રી-ટ્રાયલ કાર્યવાહી આગળ ધપાવવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના આ સીમાચિહ્નરૂપ નિર્ણયથી પીડિત પરિવારોને લાંબા સમય બાદ ન્યાય મળવાની આશા બંધાઈ છે, જ્યારે બચાવ પક્ષના વકીલો સામે હવે આગામી લશ્કરી ટ્રાયલમાં કાનૂની જંગ જીતવાનો મોટો પડકાર ખડો થયો છે. આ મામલે હજુ પણ અનેક જટિલ કાનૂની મુદ્દાઓ ઉકેલવાના બાકી હોવાથી સમગ્ર વિશ્વની નજર આ હાઈ-પ્રોફાઇલ ટ્રાયલ પર કેન્દ્રિત થઈ છે.