નવી દિલ્હી: ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે ગર્ભપાત અને સ્ત્રીઓના અધિકારો મામલે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને પ્રગતિશીલ અવલોકન કર્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એક ૧૫ વર્ષની સગીરાને તેની ૨૮ અઠવાડિયાની ગર્ભાવસ્થાને સમાપ્ત કરવાની મંજૂરી આપતા સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું કે, ગર્ભ રાખવો કે નહીં તે બાબતે "સ્ત્રીની પસંદગીને સર્વોચ્ચ મહત્વ આપવું જોઈએ." અદાલતે કહ્યું કે વ્યક્તિની શારીરિક સ્વાયત્તતા અને માનસિક સુખાકારી કોઈ પણ કાયદાકીય મર્યાદા કરતા ઉપર છે.
હાઈકોર્ટના નિર્ણયને પલટાવ્યો
આ કેસમાં અગાઉ હાઈકોર્ટે મેડિકલ બોર્ડના રિપોર્ટને આધારે ગર્ભપાતની મંજૂરી આપવાનો ઈનકાર કર્યો હતો. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે સગીરાની નાની ઉંમર અને તેની પર પડનારી ગંભીર માનસિક અસરને ધ્યાનમાં રાખીને આ ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. જસ્ટિસની બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે સગીર વયે ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવી એ તે કિશોરીના ભવિષ્ય અને સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
શારીરિક સ્વાયત્તતા પર ભાર
પોતાના ચુકાદામાં સુપ્રીમ કોર્ટે એક અત્યંત શક્તિશાળી સંદેશ આપતા કહ્યું કે, "જ્યારે પ્રજનનક્ષમ પસંદગીની વાત આવે છે, ત્યારે સ્ત્રીના પોતાના શરીર પરનો અધિકાર અને તેની ઈચ્છા જ સૌથી વધુ મહત્વ ધરાવે છે." અદાલતે મેડિકલ સુવિધાઓને તાત્કાલિક અસરથી સુરક્ષિત રીતે ગર્ભપાતની પ્રક્રિયા હાથ ધરવા નિર્દેશ આપ્યો છે, જેથી સગીરાને વધુ શારીરિક પીડામાંથી પસાર થવું ન પડે.
સામાજિક અને કાયદાકીય દૃષ્ટિકોણ
આ ચુકાદો માત્ર એક કેસ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે દેશની તમામ મહિલાઓ અને સગીરાઓના અધિકારો માટે એક નવી દિશા ખોલે છે. કાયદાના નિષ્ણાતો માને છે કે ૨૪ અઠવાડિયાની મર્યાદા પછી પણ અસાધારણ સંજોગોમાં અદાલતે માનવીય અભિગમ અપનાવીને સાબિત કર્યું છે કે ન્યાયતંત્ર વ્યક્તિના મૂળભૂત અધિકારોનું રક્ષક છે.
સર્વોચ્ચ અદાલતના આ નિર્ણયથી પીડિત સગીરા અને તેના પરિવારને મોટી રાહત મળી છે, અને સ્ત્રી સશક્તિકરણની દિશામાં આ એક મોટું ડગલું માનવામાં આવે છે.