COVID-19 પછી, વિશ્વએ વિચાર્યું કે હવે આગામી રોગચાળા સાથે વ્યવહાર કરવાની તૈયારી પહેલા કરતા વધુ સારી રહેશે, પરંતુ નવા અહેવાલમાં ફરી એકવાર ચિંતા ઉભી થઈ છે. મધ્ય આફ્રિકાના ઘણા ભાગોમાં ઇબોલાના નવા ફાટી નીકળવા તેમજ હન્ટાવાયરસ, મંકીપોક્સ અને બર્ડ ફ્લૂ જેવા રોગોના વધતા જોખમ વચ્ચે, વૈશ્વિક અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે વિશ્વ પહેલાં કરતાં ભાવિ રોગચાળા માટે વધુ સંવેદનશીલ બની રહ્યું છે.

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન અને વર્લ્ડ બેંક દ્વારા રચાયેલી એક સ્વતંત્ર સંસ્થા ગ્લોબલ પ્રિપેર્ડનેસ મોનિટરિંગ બોર્ડના અહેવાલ મુજબ, ચેપના રોગોનું જોખમ હવે પહેલા કરતા વધુ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે હવે દેશ અને આરોગ્ય વ્યવસ્થા છેલ્લા દસ વર્ષ કરતાં રોગચાળામાંથી સ્વસ્થ થવામાં ઓછી સક્ષમ બની છે. આ ચેતવણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશને ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો અને યુગાન્ડામાં ઇબોલાના નવા ફાટી નીકળવાની જાહેરાત કરી છે. આ વખતે, ઇબોલાના અન્ડર-જાણીતા નબળા, બુન્ડિબુગ્યો તાણ સામે આવી છે, જેણે ચિંતામાં વધારો કર્યો છે.

૭૯મી વર્લ્ડ હેલ્થ એસેમ્બલી રિપોર્ટ એ વર્લ્ડ ઓન ધ એજઃ મહામારી-રેજિલિયન ફ્યુચર માટેની પ્રાથમિકતાઓએ જણાવ્યું હતું કે રોગચાળાને પહોંચી વળવા માટે સજ્જતા પરનું રોકાણ ઝડપથી વિકસતા જોખમો કરતાં ઘણું ઓછું સાબિત થઈ રહ્યું છે. અહેવાલ મુજબ, વધતા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ, આબોહવા પરિવર્તનથી સંબંધિત પર્યાવરણીય વિક્ષેપ, વૈશ્વિક ચળવળમાં વધારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય વૃદ્ધિ ભંડોળમાં ઘટાડો વિશ્વ આરોગ્ય સુરક્ષાને નબળી પાડે છે.

અહેવાલમાં 2014-16 અને 2019-20ના ઇબોલા ફાટી નીકળવા, COVID-19 અને મંકીપોક્સ જેવી મોટી આરોગ્ય કટોકટીઓની સમીક્ષા કરવામાં આવી છે. તેમાં જાણવા મળ્યું છે કે કોવિડ પછી નવી આરોગ્ય પ્રણાલીઓ અને યોજનાઓ બનાવવામાં આવી હતી, પરંતુ રોગચાળાનો સામનો કરવાની વૈશ્વિક ક્ષમતા હજી પણ અત્યંત અસમાન છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે રસી અને દવાઓની પહોંચ વિશે સામે આવ્યું છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ગરીબ દેશોમાં મંકીપોક્સ રસી સુધી પહોંચવામાં લગભગ બે વર્ષ લાગ્યા, જે કોવિડ રસી કરતા પણ વધુ મોડે છે. બોર્ડે ચેતવણી આપી છે કે રસી, પરીક્ષણ અને સારવારની સમાન પહોંચની દ્રષ્ટિએ વિશ્વ પાછળ આગળ વધી રહ્યું છે.

રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આ મહામારી હવે માત્ર આરોગ્ય સંકટ નથી, પરંતુ લોકશાહી સંસ્થાઓ અને લોકોના વિશ્વાસને પણ અસર કરે છે. કોવિડ અને ઇબોલા બંને દરમિયાન રાજકીય ધ્રુવીકરણ, વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓ પર હુમલા અને ખોટી માહિતીના તીવ્ર પ્રસારનો સાક્ષી બન્યો હતો. મહામારી પૂરી થયા બાદ પણ તેની અસર લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે.

આ રિપોર્ટ ભારત માટે પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ભારત, જેણે વિશ્વના સૌથી મોટા કોવિડ ફાટી નીકળ્યો છે, ગીચ વસ્તીવાળા શહેરોમાંનો એક અને મોટા પાયે આંતરિક સ્થળાંતર ભવિષ્યના રોગચાળાનું જોખમ વધારે છે. જાહેર આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ ભૂતકાળમાં ચેતવણી આપી છે કે દેશમાં રોગ સર્વેલન્સ સિસ્ટમ, ગ્રામીણ આરોગ્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને કટોકટી ભંડોળ પ્રણાલીને વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂર છે.