નવી દિલ્હી: આજના આધુનિક યુગમાં કામના તણાવને ઘટાડવા કે માત્ર 'કૂલ' દેખાવા માટે યુવા પેઢીમાં સપ્તાહના અંતે (વીકએન્ડ પર) મિત્રો સાથે ક્યારેક ક્યારેક સ્મોકિંગ કરવાનો ક્રેઝ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યો છે. નવી દિલ્હી સહિત દેશના મેટ્રો શહેરોમાં વીકએન્ડ પાર્ટી કલ્ચરના ભાગરૂપે વિકસી રહેલી આ આદત વાસ્તવમાં એક ગંભીર 'સાયલન્ટ કિલર' સાબિત થઈ રહી છે. અગ્રણી આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ તાજેતરમાં તબીબી પુરાવા સાથે ચેતવણી આપી છે કે ધૂમ્રપાન માટે કોઈ 'સલામત મર્યાદા' હોતી નથી; અઠવાડિયામાં માત્ર એક કે બે વાર પીધેલી સિગારેટ પણ માનવ શરીરમાં ઝેરી તત્વો જમા કરીને હૃદય, ફેફસાં અને રક્તવાહિનીઓને તાત્કાલિક અને કાયમી નુકસાન પહોંચાડે છે.
અનેક યુવાનો એવા ભ્રમમાં જીવતા હોય છે કે તેઓ નિયમિત સ્મોકર ન હોવાથી સુરક્ષિત છે. જોકે, ગુરુગ્રામની મેરિન્ગો એશિયા હોસ્પિટલ્સના પલ્મોનોલોજી ડિરેક્ટર ડૉ. નીરજ ગુપ્તા આ માન્યતાને તદ્દન ખોટી અને ભ્રામક ગણાવે છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ આકસ્મિક રીતે પણ સિગારેટનો ધુમાડો શ્વાસમાં લે છે, ત્યારે તે ક્ષણથી જ ઝેરી રસાયણો શરીરમાં એકઠા થવા લાગે છે. આ પ્રક્રિયા સીધી બ્લડ પ્રેશર પર અસર કરે છે, જેના લીધે ભવિષ્યમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર, સ્ટ્રોક અને હૃદયરોગના હુમલાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. વધુમાં, આ 'કેઝ્યુઅલ શોખ' ક્યારે ગંભીર માનસિક વ્યસનમાં બદલાઈ જાય છે તેનો યુવાનોને ખ્યાલ પણ નથી રહેતો.
આ આધુનિક શારીરિક જોખમને વધુ સ્પષ્ટ કરતાં આર્ટેમિસ હોસ્પિટલ્સના વરિષ્ઠ સર્જિકલ ઓન્કોલોજિસ્ટ ડૉ. દીપક ઝા જણાવે છે કે, આજની લાઈફસ્ટાઈલમાં આપણે પહેલેથી જ ટ્રાફિક, પ્રદૂષણ અને ઝેરી ધુમાડા વચ્ચે શ્વાસ લઈ રહ્યા છીએ, જે અજાણતાં જ આપણને પેસિવ સ્મોકિંગનો ભોગ બનાવે છે. આવા પ્રદૂષિત વાતાવરણ વચ્ચે સપ્તાહના અંતે પીવાતી 'માત્ર એક સિગારેટ' પણ બળતામાં ઘી હોમવાનું કામ કરે છે. આ જ કારણે હવે માત્ર વીકએન્ડ પર ધૂમ્રપાન કરનારા આજના યુવાનોમાં પણ નાની ઉંમરે સીડી ચડતી વખતે શ્વાસ ચડવો, ક્રોનિક ઉધરસ, સતત થાક લાગવો અને ફેફસાંની કાર્યક્ષમતા ઘટવાની ગંભીર ફરિયાદો મેડિકલ તપાસમાં સામે આવી રહી છે.
ભૂતકાળમાં ધૂમ્રપાનને માત્ર ચેઈન સ્મોકર્સ (નિયમિત પીનારા) સાથે જોડીને જોવામાં આવતું હતું અને ક્યારેક જ પીનારાઓ પોતાને સુરક્ષિત માનતા હતા. પરંતુ બદલાયેલા આધુનિક સમયમાં મેડિકલ સાયન્સે સાબિત કર્યું છે કે તમાકુનું એક પણ પફ શરીર માટે નુકસાનકારક છે. આ વધતા જતા સ્વાસ્થ્ય સંકટને રોકવા માટે હવે તબીબી સંસ્થાઓ અને કોર્પોરેટ હબ્સમાં જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવાનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. નિષ્ણાતો યુવાનોને તણાવ મુક્ત થવા માટે સિગારેટનો સહારો લેવાને બદલે યોગ, વ્યાયામ અને હેલ્ધી લાઈફસ્ટાઈલ અપનાવવાની સખત સલાહ આપી રહ્યા છે, જેથી ભવિષ્યની પેઢીને પૂર્વનિર્ધારિત શારીરિક પતન તરફ જતી અટકાવી શકાય.