નવી દિલ્હી, : ભારતમાં બંધારણીય સંસ્થાઓની પારદર્શિતા અને જવાબદારીને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ અને કડક વલણ અપનાવ્યું છે, જેમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનરોને તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી માટે આપવામાં આવેલી સંપૂર્ણ કાનૂની સુરક્ષાને પડકારતી અરજી પર કેન્દ્ર સરકાર તથા ચૂંટણી પંચને નોટિસ જારી કરી જવાબ માંગવામાં આવ્યો છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત તેમજ ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને વી. મોહનાની બનેલી વિશેષ બેન્ચ સમક્ષ સામાજિક કાર્યકર્તા અને વકીલ અરુણ કુમાર અગ્રવાલ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી, જેમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનર (નિમણૂક, સેવાની શરતો અને કાર્યકાળ) અધિનિયમ, ૨૦૨૩ ની કલમ ૧૬ ને ગેરબંધારણીય ઠેરવવાની માંગ કરાઈ છે.

ઘટનાની વિગતવાર માહિતી આપતા અરજદારના વકીલે કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે રાષ્ટ્રપતિ કે અન્ય ઉચ્ચ બંધારણીય પદો પર બેઠેલા અધિકારીઓને પણ સુરક્ષા માત્ર 'સારા વિશ્વાસથી' (સદ્ભાવનાપૂર્વક) કરવામાં આવેલા કાર્યો પૂરતી જ મર્યાદિત હોય છે, પરંતુ આ નવા કાયદા હેઠળ ચૂંટણી કમિશનરોને કોઈપણ અપવાદ વિના સંપૂર્ણ નાગરિક અને ફોજદારી મુક્તિ આપવામાં આવી છે, જેના કારણે મતદાર યાદીમાં ગેરરીતિ કે પક્ષપાત જેવા મામલામાં નાગરિકો માટે ન્યાય મેળવવાનો રસ્તો બંધ થઈ જાય છે.

અરજીમાં એવો પણ આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે આ કાયદાકીય જોગવાઈ જ્યારે સંસદમાં પસાર કરવામાં આવી ત્યારે મોટા પ્રમાણમાં વિપક્ષી સાંસદો સસ્પેન્ડ થયેલા હતા અને મૂળ બિલમાં આ પ્રકારની બિનશરતી પ્રતિરક્ષાનો કોઈ ઉલ્લેખ ન હોવા છતાં પાછળથી સુધારા દ્વારા તેને ઉમેરવામાં આવી હતી, તેમજ વર્તમાન એસઆઈઆર (SIR) વિવાદ અને પદાધિકારીઓ સામેના ભૂતકાળના આરોપોનો પણ સંદર્ભ ટાંકવામાં આવ્યો છે.

ભૂતકાળમાં પણ દેશની લોકશાહી વ્યવસ્થા અને સ્વતંત્ર સંસ્થાઓના અધિકારીઓની ઉત્તરદાયિતા તથા કાનૂની જવાબદારી અંગે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ અવલોકનો કરવામાં આવ્યા છે, જે ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પવિત્રતા જાળવવા માટે અત્યંત આવશ્યક માનવામાં આવે છે.

આગામી સમયમાં કેન્દ્ર સરકાર અને ચૂંટણી પંચ દ્વારા આ નોટિસના જવાબમાં રજૂ કરવામાં આવનારા જવાબો બાદ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આ કાયદાની કલમ ૧૬ ની કાયદેસરતા અંગે અંતિમ ચુકાદો આપવામાં આવશે, જે દેશની ચૂંટણી પ્રણાલી પર મોટી અસર કરશે.