નવી દિલ્હી,તા.૨૦: જા તમે પણ દારૂ પીનારા છો, તો આ સમાચાર આઘાતજનક હોઈ શકે છે. હા, આગામી દિવસોમાં દારૂના ભાવમાં ૧૦ થી ૨૦ ટકાનો વધારો થઈ શકે છે. કર્ણાટક સરકારે ઍક્સાઇઝ ડ્યુટી અને ફી નિયમો, ૨૦૨૬નો ડ્રાફટ બહાર પાડ્યો છે. આનાથી કર્ણાટકમાં દારૂ અને બીયર પર કર લાદવાની ૬૦ વર્ષ જૂની સિસ્ટમ બદલાઈ જશે. સરકારે આલ્કોહોલ-ઇન-બેવરેજ (ખ્ત્ગ્) આધારિત ઍક્સાઇઝ ડ્યુટી માટે ડ્રાફટ નોટિફિકેશન જારી કયુ* છે, જેનાથી સિસ્ટમમાં સુધારો થશે.
જા આ નિયમ લાગુ કરવામાં આવે છે, તો કર્ણાટક દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બનશે જે દારૂ પર તેના આલ્કોહોલના પ્રમાણના આધારે કર લાદશે. હાલમાં, બોટલના કુલ જથ્થા અથવા પ્ય્ભ્ સ્લેબના આધારે કર વસૂલવામાં આવે છે. સરકારે કર્ણાટક ઍક્સાઇઝ નિયમો, ૨૦૨૬ માં સુધારો ડ્રાફટ બહાર પાડ્યો છે. આ સુધારો કર્ણાટક ઍક્સાઇઝ ઍક્ટ, ૧૯૬૫ હેઠળ લાગુ કરવામાં આવી રહ્ના છે.
અત્યાર સુધી, બોટલના પ્ય્ભ્ સ્લેબના આધારે કર વસૂલવામાં આવતો હતો. આનો અર્થ ઍ થયો કે દારૂના ભાવના આધારે અલગ અલગ કર સ્લેબ હતા. જાકે, નવી સિસ્ટમ હેઠળ, બોટલમાં શુદ્ધ આલ્કોહોલની સામગ્રીના આધારે કર વસૂલવામાં આવશે.
વિતરકોને પૂરા પાડવામાં આવતા નિસ્યંદિત સ્પિરિટ (વ્હિસ્કી, રમ, જિન, બ્રાન્ડી, વગેરે) પર પ્રતિ લિટર રૂ.૧,૦૦૦ ની શુદ્ધ આલ્કોહોલ ઍક્સાઇઝ ડ્યુટી.
વિતરક સ્તરે બોટલબંધ બીયર પર પ્રતિ લિટર રૂ.૧,૦૦૦ ની શુદ્ધ આલ્કોહોલ ડ્યુટી.
સંરક્ષણ અને અર્ધલશ્કરી કેન્ટીનમાં છૂટક બીયર માટે જૂની સિસ્ટમ ચાલુ રહેશે રૂ.૧૨ પ્રતિ બલ્ક લિટર ૫„ ખ્ગ્સ્ સુધી અને રૂ.૨૦ પ્રતિ બલ્ક લિટર ૫-૮„ ખ્ગ્સ્ માટે.
સરકાર ધીમે ધીમે દારૂ માટે છૂટક કિમતો નક્કી કરવાનું બંધ કરી શકે છે. કંપનીઓ પોતે ભાવ નક્કી કરશે.
શરૂઆતમાં, સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત ગેરકાયદેસર દારૂ (ત્પ્જ્ન્) માટે ચાર સ્લેબ હતા, જેમ કે વ્હિસ્કી, રમ, જિન અને બ્રાન્ડી (લગભગ ૪૨.૮„ આલ્કોહોલ). પરંતુ હવે તેમના ભાવમાં ૧૦ થી ૨૦ ટકાનો વધારો થઈ શકે છે.
મોંઘા પ્રીમિયમ દારૂ, જેમ કે સ્કોચ અને હાઇ-ઍન્ડ સ્પિરિટના ભાવ ઘટી શકે છે.
હળવા અથવા હળવા બીયર (૫„ કરતા ઓછા ખ્ગ્સ્) પરના કરમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. આનાથી ભાવ પણ ઘટશે.
આની અસર ઍ થશે કે સસ્તો દારૂ પીનારાઓ પર બોજ પડશે, ઍટલે કે તેમનો દારૂ વધુ મોંઘો થશે. જાકે, પ્રીમિયમ દારૂ પર કોઈ વધારાનો બોજ નહીં આવે. તેમની કિમતોમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
દારૂના પ્રમાણ પર કર લાગુ કરવાનો હેતુ ઉચ્ચ-આલ્કોહોલ દારૂ પર વધુ કર લાદવાનો છે.
રાજ્યની આબકારી આવકમાં વધારો. કર્ણાટક સરકારે આ વખતે રૂ.૪૫,૦૦૦ કરોડનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે.
આનાથી જાહેર આરોગ્યને પ્રોત્સાહન મળશે અને મધ્યમ (ઓછા આલ્કોહોલ વાળા) દારૂને પ્રોત્સાહન મળશે.
બ્રુઅર્સ ઍસોસિઍશન ઓફ ઈન્ડિયા (ગ્ખ્ત્) દ્વારા આ ડ્રાફટનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું છે. ગ્ખ્ત્ કહે છે કે આનાથી રાજ્યની આવકમાં વધારો થશે જ નહીં પરંતુ જાહેર આરોગ્યમાં પણ સુધારો થશે.
નવો નિયમ ક્યારે લાગુ થશે? હજુ સુધી કોઈ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી. ડ્રાફટ તેના પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. જનતા, ઉદ્યોગ અને નાણા વિભાગ વાંધા અથવા સૂચનો રજૂ કરી શકે છે. ઍપ્રિલ ૨૦૨૬ થી તેનો વ્યવસ્થિત અમલ કરવાની યોજના છે. સંપૂર્ણ અમલીકરણમાં ત્રણથી ચાર વર્ષ લાગી શકે છે.(