નવી દિલ્‍હી,તા.૫: ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની બેઠક આજે શરૂ થઈ રહી છે. આ બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણયો ૭ ઓક્‍ટોબરે જાહેર કરવામાં આવશે. ET અર્થશાષીઓના મતદાન મુજબ, RBI ની પ્‍ભ્‍ઘ્‍ તેની ઓક્‍ટોબર નીતિમાં મુખ્‍ય વ્‍યાજ દર, રેપો રેટ, ૨૫ બેસિસ પોઈન્‍ટ (bps) વધારીને ૫.૫૦% કરી શકે છે. પﾍમિ એશિયામાં સંઘર્ષને કારણે તેલના ભાવમાં વધારો અને અનાજ ઉત્‍પાદન પર નબળા ચોમાસાને કારણે ફુગાવાના દબાણ વચ્‍ચે, RBI ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ પછી પહેલી વાર રેપો રેટમાં વધારો કરી શકે છે.

સર્વે મુજબ, ૨૧ માંથી ૨૦ અર્થશાષીઓ અને બેંક અધિકારીઓ અપેક્ષા રાખે છે કે RBI આ વખતે દરમાં વધારો કરશે. એકે આશા વ્‍યક્‍ત કરી હતી કે વ્‍યાજ દર યથાવત રહેશે. ગયા વર્ષે ડિસેમ્‍બરમાં, RBI એ રેપો રેટ ૨૫ ણુષ્ટત ઘટાડીને ૫.૨૫% કર્યો હતો. અર્થશાષીઓ કહે છે કે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સતત ૧૦૦ પ્રતિ ડોલર બેરલથી ઉપર રહેવાને કારણે ફુગાવાની ચિતા વધી છે.

યુએસ ફેડરલ રિઝર્વે તાજેતરમાં વ્‍યાજ દરમાં વધારો કર્યો હતો અને સંકેત આપ્‍યો હતો કે તે આમ કરવાનું ચાલુ રાખશે. ઓગસ્‍ટમાં દરોને રોકી રાખવાના નિર્ણય પછી, અમે ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૬ અને ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭ સુધી દરમાં વધારો મુલતવી રાખ્‍યો હતો. ત્‍યારથી થયેલા વિકાસ સૂચવે છે કે આ પ્રક્રિયા વહેલા શરૂ થઈ શકે છે અને કડક તબક્કો લાંબો હોઈ શકે છે, ગોલ્‍ડમેન સેક્‍સે એક અહેવાલમાં જણાવ્‍યું હતું.

રેપો રેટ છેલ્‍લે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ માં ૨૫ bps વધારીને ૬.૫૦% કરવામાં આવ્‍યો હતો. ભૂ-રાજકીય તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવને કારણે સપ્‍લાય ચેઇન વિક્ષેપો ફુગાવાના દબાણના મુખ્‍ય પરિબળો રહ્યા છે, જેના કારણે યુએસ અને જાપાન જેવા વિકસિત અર્થતંત્રોને દર વધારવાની ફરજ પડી છે. અર્થશાષીઓને ડર છે કે ત્રીજા ક્‍વાર્ટરમાં ફુગાવો RBI ૬% સહિષ્‍ણુતા મર્યાદાને વટાવી શકે છે. હવામાન પણ એક બીજું પરિબળ છે.

કેનેરા બેંકના મુખ્‍ય અર્થશાષી માધવન કુટ્ટીએ ET ને જણાવ્‍યું હતું કે, મને અપેક્ષા છે કે Q2 અને Q3 માટે ફુગાવાના આંકડા ય્‍ગ્‍ત્‍ના વર્તમાન અંદાજો કરતા વધારે હશે કારણ કે ચોમાસું નબળું રહ્યું છે અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ RBI અંદાજો કરતા વધારે રહ્યા છે. જો ભૂ-રાજનીતિ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સમાન રહેશે, તો Q3 માં ફુગાવો ૬.૨% થી ૬.૩% ની ટોચ પર રહેશે.

બેંક ઓફ બરોડાના મુખ્‍ય અર્થશાષી મદન સબનવીસે પોલિસી રેટ પર અલગ મત રજૂ કર્યો. તેમણે કહ્યું, હાલની મેક્રોઇકોનોમિક પરિસ્‍થિતિ એ જ છે, અને જોખમો ઓગસ્‍ટમાં દર્શાવેલ જેવા જ છે. તો આ વખતે RBI અલગ રીતે કેમ કાર્ય કરશે? વધુમાં, હવે વ્‍યાજ દરમાં વધારો કરવાથી તહેવારોના ખર્ચ પર અસર પડી શકે છે, જ્‍યારે થાપણો પર અસર ધીમે ધીમે અનુભવાશે.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે વ્‍યાજ દરમાં વધારો મુલતવી રાખવાથી બોન્‍ડ યીલ્‍ડ ઘટી શકે છે. જો કે, તેઓ અપેક્ષા રાખે છે કે આ ચક્રમાં રેપો રેટ ૬% સુધી વધશે કારણ કે ફુગાવો વધવાની ધારણા છે. ભારત અને યુએસ વચ્‍ચે ૧૦-વર્ષનો બોન્‍ડ યીલ્‍ડ ગેપ ૧૮૯ બેસિસ પોઈન્‍ટ સુધી ઘટી ગયો છે, જે દાયકાઓમાં સૌથી નીચો છે. આનાથી વિકસિત બજારોમાં રોકાણ વધુ આકર્ષક બની રહ્યું છે.