લખનૌ : ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌ સ્થિત અલીગંજ વિસ્તારમાં ગત ૨૨ જૂનના રોજ બનેલી એક અત્યંત હૃદયદ્રાવક અને ભીષણ આગની દુર્ઘટના બાદ લખનૌ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (LDA) દ્વારા કડક અને કાયદાકીય વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે. સેક્ટર ડી માં આવેલા પ્લોટ નંબર એમએસ-૧૦૨ પર ઊભી કરાયેલી ગેરકાયદેસર અને જોખમી વાણિજ્યિક ઇમારતમાં લાગેલી ભીષણ આગને કારણે ૧૫ જેટલા નાગરિકોએ પોતાના પ્રાણ ગુમાવ્યા હતા, જે સમગ્ર રાજ્યમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો. આ ગંભીર દુર્ઘટના બાદ તંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું અને નિયુક્ત ઓથોરિટી કોર્ટના સખત આદેશોને પગલે ગેરકાયદેસર બાંધકામને જમીનદોસ્ત કરવાની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી, જેનું હવે પ્રશાસન દ્વારા સત્તાવાર બિલ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, લખનૌ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટીના ઉપપ્રમુખ પ્રથમેશ કુમારના સીધા માર્ગદર્શન અને સચોટ નિર્દેશોને અનુસરીને ઓથોરિટીના વિવિધ વિભાગો જેમ કે એન્જિનિયરિંગ, ઇલેક્ટ્રિકલ, મિકેનિકલ, સુરક્ષા અને જનસંપર્ક વિભાગ દ્વારા સંયુક્ત રીતે ડિમોલિશન અને તેને સંબંધિત કામગીરીનો કુલ ખર્ચ હિસાબી ધોરણે નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. આ સમગ્ર તોડફોડ અને કાટમાળ હટાવવાની પ્રક્રિયા પાછળ થયેલા કુલ ખર્ચની આકારણી કરીને રૂ. ૨૬,૧૪,૨૧૨ (છવ્વીસ લાખ ચૌદ હજાર બાર રૂપિયા) ની તોતિંગ રકમ ફાઈનલ કરવામાં આવી છે, જે હવે ગેરકાયદેસર ઇમારતના મૂળ માલિકો પાસેથી વસૂલવાની કાનૂની પ્રક્રિયાનો આરંભ કરવામાં આવ્યો છે.
આ મામલે એન્ફોર્સમેન્ટ ઝોન ૪ ના ઝોનલ ઓફિસર માધવેશ કુમારે મીડિયા સમક્ષ વિગતવાર માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે આ ગેરકાયદેસર કોમર્શિયલ બિલ્ડિંગના નિર્માણમાં સંકળાયેલા વીરેન્દ્ર શુક્લા, સુરેન્દ્ર શુક્લા તથા અન્ય જવાબદાર વ્યક્તિઓની મુખ્ય સંડોવણી સામે આવી હતી. ઓથોરિટીની પરવાનગી વિના અને બિલ્ડિંગ બાયલોઝના ધજાગરા ઉડાવીને ઊભી કરાયેલી આ ઇમારત સુરક્ષાના ધોરણો પર ખરી ઉતરી ન હતી, જેના પરિણામે અકસ્માતે ફાટી નીકળેલી આગે વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું અને પંદર માસૂમ જીવો હોમાયા હતા. અદાલતના સ્પષ્ટ આદેશ બાદ ગત ૨૫ જુલાઈના રોજ વહીવટી તંત્ર દ્વારા આ ગેરકાયદેસર માળખાને સદંતર જમીનદોસ્ત કરી દેવામાં આવ્યું હતું.
ડિમોલિશનની આ વિશાળ કામગીરીને અંજામ આપવા માટે વહીવટી તંત્ર દ્વારા અત્યાધુનિક મશીનરી અને પૂરતા સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ઝોનલ ઓફિસરે વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઇમારતને સુરક્ષિત રીતે તોડી પાડવા અને ત્યાં એકત્ર થયેલા વિશાળ કાટમાળને તાત્કાલિક હટાવવા માટે જેસીબી, પોક્લેઇન મશીનો, હેવી ડ્રિલ મશીનો, ડમ્પર તેમજ અન્ય વ્યાપક મશીનરી કામે લગાડવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત સેંકડો કામદારોની ટીમ, પોલીસ સુરક્ષા અને વહીવટી સ્ટાફની ઉપસ્થિતિ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે ઓથોરિટીએ આ તમામ વ્યવસ્થાઓ પાછળ થયેલા ખર્ચને ડિમોલિશન ફી તરીકે ગણતરીમાં લીધો છે.

પ્રશાસનની પૂર્વ નીતિ અને નિયમો અનુસાર, કોઈપણ ક્ષેત્રમાં ગેરકાયદેસર બાંધકામ સાબિત થાય અને જો ઓથોરિટીએ તેને તોડવાની ફરજ પડે, તો તેનો તમામ નાણાકીય ખર્ચ તે ગેરકાયદેસર બાંધકામ કરનાર બિલ્ડિંગ માલિક કે જવાબદાર ઈસમો પાસેથી જ વસૂલ કરવામાં આવે છે. આ નિયમની સ્પષ્ટતા અગાઉ સ્થળ પર લગાવવામાં આવેલી નોટિસોમાં પણ કરવામાં આવી હતી. હવે આ નીતિના આધારે દોષિત મકાનમાલિકોને સત્તાવાર વસૂલાત નોટિસ (રિકવરી નોટિસ) બજાવવામાં આવી રહી છે, જેથી પ્રજાના વેરાના નાણાંનો દુરુપયોગ અટકે અને ગુનેગારોને આર્થિક દંડ પણ ભોગવવો પડે.

આ સમગ્ર કાર્યવાહીના આગામી તબક્કા અંગે વાત કરીએ તો, જો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં આરોપી મકાનમાલિકો દ્વારા આ રૂ. ૨૬.૧૪ લાખની માતબર રકમ સ્વેચ્છાએ ચૂકવવામાં નહીં આવે, તો એલડીએ દ્વારા તેમની સામે વધુ કડક કાનૂની પગલાં લેવામાં આવશે. જેમાં મિલકત જપ્તીકરણ અથવા અદાલતી કાર્યવાહી દ્વારા નાણાંની રીકવરી કરવા સુધીના પગલાંનો સમાવેશ થાય છે. આ દુર્ઘટના અને ત્યારબાદ લેવાયેલી દંડનીય કાર્યવાહીથી લખનૌ સહિત સમગ્ર યુપીના બિલ્ડરો અને અનધિકૃત બાંધકામ કરનારા તત્વોમાં ભારે ફફડાટ ફેલાઈ ગયો છે.