ભારતના સૌથી મોટા તેલ અને ગેસ ઉત્પાદક ONGC એ "સમુદ્ર મંથન" મિશન હેઠળ મહાનદી ઓફશોર બેસિનમાં તેનું પ્રથમ ઊંડા પાણીનું સંશોધનાત્મક ખોદકામ શરૂ કર્યું છે. આ પહેલ દેશ માટે એક મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક પગલું માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતના ઊંડા પાણીના પ્રદેશોમાં છુપાયેલા તેલ અને ગેસ સંસાધનોનું અન્વેષણ કરવાનો અને સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવાનો છે

    ONGC એ MN-DW18-1-H-D નામનો તેનો પ્રથમ ઊંડા પાણીનો સંશોધનાત્મક કૂવો ખોદવાનું શરૂ કર્યું છે. આ કૂવો મહાનદી ઓફશોર બેસિનમાં સ્થિત છે, જે ઓડિશાના કોણાર્ક કિનારાથી આશરે 23 નોટિકલ માઇલ દૂર છે. તે "સમુદ્ર મંથન" મિશન હેઠળ ચાર પ્રસ્તાવિત ઊંડા પાણીના કુવાઓમાંથી પ્રથમ છે. આ કામગીરીને ONGC ના DeepX ડીપવોટર એક્સપ્લોરેશન મિશન સેન્ટર દ્વારા ટેકનિકલી સમર્થન આપવામાં આવી રહ્યું છે.

   કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું હતું કે "ભારતની આગામી ઉર્જા સીમા હવે ઊંડા પાણીના પ્રદેશો છે

    સરકાર માને છે કે ભારતના પૂર્વીય અને પશ્ચિમી ઓફશોર બેસિનમાં 3,000 મીટર સુધીની ઊંડાઈએ મોટા તેલ અને ગેસ ભંડાર છે. આ વિસ્તારોમાં 5,600 MMTOE (મિલિયન મેટ્રિક ટન તેલ સમકક્ષ) થી વધુ હાઇડ્રોકાર્બન સંસાધનો રાખવાની ક્ષમતા છે. તાજેતરના વર્ષોમાં ઉત્કલ, કોણાર્ક, કાવેરી અને આંદામાન બેસિનમાં થયેલી શોધોએ આ સંભાવનાને વધુ મજબૂત બનાવી છે.

  શું ફાયદા થશે? જો આ કામગીરીમાં વાણિજ્યિક સ્તરે તેલ અને ગેસ ભંડાર મળી આવે છે, તો: ભારતનું સ્થાનિક તેલ અને ગેસ ઉત્પાદન વધશે. કાચા તેલ અને LNG આયાત પર નિર્ભરતા ઘટશે. દેશની ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે. ONGC નું લાંબા ગાળાનું ઉત્પાદન અને ભંડાર વધવાની શક્યતા છે.

સરકારે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં હાઇડ્રોકાર્બન સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અનેક નીતિગત સુધારાઓ અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં HELP (હાઇડ્રોકાર્બન એક્સપ્લોરેશન એન્ડ લાઇસન્સિંગ પોલિસી) અને OALP (ઓપન એક્રેજ લાઇસન્સિંગ પ્રોગ્રામ)નો સમાવેશ થાય છે, જેનાથી અગાઉ પ્રતિબંધિત ઓફશોર 'નો-ગો' વિસ્તારોના લગભગ 99% વિસ્તારો શોધખોળ માટે ખુલ્લા થયા છે. આ સુધારાઓનો ઉદ્દેશ્ય ખાનગી અને જાહેર કંપનીઓને નવા તેલ અને ગેસ ક્ષેત્રોની શોધખોળ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે.

  આ પહેલને લાંબા ગાળે ONGC માટે સકારાત્મક માનવામાં આવે છે. ઊંડા પાણીના વિસ્તારોમાં સફળ શોધખોળ કંપનીના અનામત અને ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો કરી શકે છે. તે ભારતના ઊર્જા સ્વ-નિર્ભરતાના લક્ષ્યને પણ મજબૂત બનાવશે. જો કે, ઊંડા પાણીનું સંશોધન એક લાંબી, ખર્ચાળ અને તકનીકી રીતે પડકારજનક પ્રક્રિયા છે, તેથી તેના સાચા નાણાકીય લાભો શોધખોળના પરિણામો પર આધારિત રહેશે.