રિયાધ/સના : મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. ઈરાન સમર્થિત હુથી વિદ્રોહીઓ હવે વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવા લાલ સમુદ્ર (Red Sea) પર પોતાનો સંપૂર્ણ પ્રભાવ જમાવવા માટે મોટી ચાલ ચાલી રહ્યા છે. યમનની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત સરકારના વિદેશ મંત્રી અફ્રાહ અલ-ઝૌબાએ ગંભીર ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું છે કે હુથીઓ 'બાબ અલ-મંડેબ સામુદ્રધુની' (Bab al-Mandeb Strait) નો શિપિંગ રૂટ બંધ કરવા માટે ઈરાનની 'હોર્મુઝ પ્લેબુક' ની આબેહૂબ નકલ કરી રહ્યા છે.

રિયાધમાં પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા અલ-ઝૌબાએ જણાવ્યું હતું કે, "ઈરાન સમર્થિત હુથીઓ બે મુખ્ય સામુદ્રધુનીઓ — અરેબિયન અખાત અને લાલ સમુદ્રના પ્રવેશદ્વાર — ને બ્લોક કરવા માંગે છે. તેઓ એવા ભ્રમમાં છે કે તેઓ લાલ સમુદ્ર પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી લેશે." તેમણે વૈશ્વિક સમુદાયના નરમ વલણ સામે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

સાઉદી અરેબિયા પર વધતા હુમલા અને જવાબી કાર્યવાહી

લાલ સમુદ્ર હવે ઈરાન અને તેના સહયોગીઓના તણાવનું નવું મુખ્ય કેન્દ્ર (Flashpoint) બની ગયું છે:

·         હુથી વિદ્રોહીઓએ સાઉદી અરેબિયા સામે મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા તીવ્ર બનાવી દીધા છે અને સાઉદી તરફ જતા દરિયાઈ જહાજોની નાકાબંધી જાહેર કરી છે.

·         આના જવાબમાં સાઉદી અરેબિયાએ હુથીઓના લશ્કરી અડ્ડાઓ પર હવાઈ હુમલા (Airstrikes) શરૂ કર્યા છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય વાણિજ્યિક શિપિંગનું રક્ષણ કરવાની ખાતરી આપી છે.

યમન યુદ્ધ ફરી ફાટી નીકળવાની દહેશત

વર્ષ ૨૦૧૪ માં હુથીઓએ યમનની રાજધાની સના પર કબજો કર્યો તે પછી આ ગૃહયુદ્ધ શરૂ થયું હતું. ૨૦૨૨ માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની મધ્યસ્થતાથી થયેલા યુદ્ધવિરામે થોડી શાંતિ આપી હતી, પરંતુ વર્તમાન સરહદી હુમલાઓએ ફરીથી પૂર્ણ-સ્તરના યુદ્ધની આશંકા જગાડી છે. યમનની સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ સંઘર્ષના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ ઈચ્છે છે, પરંતુ કોઈપણ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે સંપૂર્ણપણે સજ્જ છે.

બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટનું મહત્વ શા માટે છે?

યમનના દરિયાકાંઠે આવેલી બાબ અલ-મંડેબ સામુદ્રધુની લાલ સમુદ્રને એડેનના અખાત સાથે જોડે છે. વિશ્વભરમાં ઊર્જા (ઓઈલ અને ગેસ) તેમજ ઇન્ટરનેશનલ કાર્ગો પરિવહન માટે આ રૂટ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જો આ માર્ગ અવરોધાય, તો વૈશ્વિક તેલના ભાવ અને સપ્લાય ચેઈન પર તેની વિપરીત અસર પડી શકે છે.