નવી દિલ્હી : ભારતના શૈક્ષણિક ભવિષ્ય માટે આજે એક અત્યંત ઉત્સાહવર્ધક અને ઐતિહાસિક સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશના શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા આજે ભારતમાં સ્કૂલ એજ્યુકેશન પરનો અહેવાલ 'યુનિફાઇડ ડિસ્ટ્રિક્ટ ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ ફોર એજ્યુકેશન પ્લસ (UDISE+) ૨૦૨૫-૨૬' સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ રિપોર્ટના આંકડા દર્શાવે છે કે પાછલા વર્ષોની સરખામણીએ શૈક્ષણિક વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન પ્રાથમિકથી લઈને માધ્યમિક સ્તરે શાળા છોડી દેનારા વિદ્યાર્થીઓ (Dropout Rate) ના દરમાં મોટો અને નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જે ભારતીય શિક્ષણ પ્રણાલીની મોટી સફળતા દર્શાવે છે.

સ્કૂલ છોડનારા બાળકોની સંખ્યા ઘટી, ક્લાસરૂમમાં ભણતર વધ્યું

નવા સરકારી અહેવાલના સત્તાવાર આંકડા મુજબ:

·         પ્રિપેરેટરી (પ્રાથમિક) સ્તરે: ડ્રોપઆઉટ દર વર્ષ ૨૦store૨૪-૨૫ માં ૨.૩ ટકા હતો, જે ૨૦૨૫-૨૬ માં ઘટીને માત્ર ૧.૮ ટકા રહી ગયો છે.

·         સેકન્ડરી (માધ્યમિક) સ્તરે: ડ્રોપઆઉટ દરમાં તેનાથી પણ મોટો સુધારો જોવા મળ્યો છે, જે ૮.૨ ટકાથી સીધો ઘટીને ૭ ટકા પર આવી ગયો છે.

સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ડ્રોપઆઉટ રેટમાં આવેલો આ ઘટાડો એ સાબિત કરે છે કે શાળાઓમાં બાળકોને આકર્ષવા અને તેમને ભણતરમાં વ્યસ્ત રાખવા માટે ચલાવવામાં આવી રહેલી સરકારી યોજનાઓ અને પહેલો જમીની સ્તરે અદભુત પરિણામો આપી રહી છે.

શિક્ષણ જગતમાં 'નારી શક્તિ' નો દબદબો: ૫૪.૯% મહિલા શિક્ષકો

આ વર્ષનો અહેવાલ શિક્ષણ ક્ષેત્રે લિંગ સમાનતા (Gender Equality) નો એક નવો અને પ્રેરણાદાયી ચહેરો રજૂ કરે છે. વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩ ની સરખામણીમાં ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન દેશમાં શિક્ષકોની કુલ સંખ્યામાં ૮.૩ ટકાનો વધારો નોંધાયો છે, જેનાથી વિદ્યાર્થી અને શિક્ષક વચ્ચેનો રેશિયો (Student-Teacher Ratio) વધુ મજબૂત બન્યો છે. આ કુલ શિક્ષણ કાર્યબળમાં સૌથી ગર્વ લેવા જેવી બાબત એ છે કે હવે મહિલા શિક્ષકોનો હિસ્સો ૫૪.૯ ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. સાથોસાથ, શાળાઓમાં દીકરીઓના એડમિશન (નોંધણી) માં પણ સકારાત્મક વલણ જોવા મળ્યું છે, જે આ વર્ષે ૪૮.૪ ટકા ની ઐતિહાસિક સપાટી પર પહોંચી ગયું છે.

સ્માર્ટ ક્લાસ અને ડિજિટલ ઇન્ડિયા: શાળાઓ થઈ હાઇટેક

ગામડા અને શહેરોની શાળાઓને આધુનિક બનાવવાના ભારતના મિશનને પણ આ રિપોર્ટમાં મોટી સફળતા મળતી દેખાઈ રહી છે. ખાસ કરીને શાળાઓમાં કોમ્પ્યુટર અને ડિજિટલ સુવિધાઓના માળખામાં જબરદસ્ત પ્રગતિ થઈ છે.

ડિજિટલ ક્રાંતિની એક ઝલક:

દેશમાં કોમ્પ્યુટર સુવિધા ધરાવતી શાળાઓની સંખ્યા વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ માં ૬૪.૭ ટકા હતી, જે ૨૦૨૫-૨૬ માં વધીને ૬૯.૯ ટકા થઈ ગઈ છે.

વર્ગખંડોમાં ટેકનોલોજીના આ ઝડપી સમન્વયથી હવે સામાન્ય પરિવારના બાળકો પણ નાની ઉંમરથી જ ટેકનોલોજી-સંચાલિત ભવિષ્ય માટે સજ્જ થઈ રહ્યા છે. શિક્ષણ મંત્રાલયના મતે, આ આંકડા માત્ર પ્રગતિ નથી પણ વિકસિત ભારતના પાયાની મજબૂતી છે.