બ્રાઝિલિયા : દક્ષિણ અમેરિકાના સૌથી મોટા દેશ બ્રાઝિલમાં યોજાયેલી રાષ્ટ્રપતિ પદની ચૂંટણીના પ્રથમ તબક્કાના પરિણામોએ વૈશ્વિક રાજકારણમાં ભારે હલચલ મચાવી દીધી છે. પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જાયર બોલ્સોનારોના ૪૫ વર્ષીય પુત્ર અને સેનેટર ફ્લેવિયો બોલ્સોનારોએ આશ્ચર્યજનક દેખાવ કરતા ૪૭% મત મેળવીને પ્રથમ ક્રમ પ્રાપ્ત કર્યો છે. બીજી તરફ, ચોથી મુદત માટે ચૂંટણી લડી રહેલા વર્તમાન ડાબેરી રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વા ૪૫% મતો સાથે બીજા ક્રમે ધકેલાયા છે. કોઈ પણ ઉમેદવારને સ્પષ્ટ બહુમતી ન મળતાં હવે ૨૫ ઓક્ટોબરે બંને નેતાઓ વચ્ચે આખરી અને નિર્ણાયક મુકાબલો યોજાશે.

અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નજીકના સાથી મનાતા ફ્લેવિયો બોલ્સોનારોના આ મજબૂત પ્રદર્શનથી વિપક્ષી ખેમામાં ઉત્સાહનો માહોલ છે. બ્રાઝિલિયાના રાજકીય વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં વધી રહેલી સત્તાવિરોધી લહેર અને જમણેરી વિચારધારા તરફના ઝુકાવને કારણે લુલા માટે સતત બીજી વાર ગાદી સાચવવી અત્યંત પડકારજનક બની ગઈ છે. આ ચૂંટણી માત્ર બે નેતાઓ વચ્ચેનો મુકાબલો નથી પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકી સમર્થક અને ચીન તરફી વિદેશ નીતિઓ વચ્ચેનો વૈચારિક જંગ પણ બની ચૂકી છે.

પ્રથમ તબક્કાના પરિણામો બહાર આવ્યા બાદ લુલાની 'વર્કર્સ પાર્ટી' ના અધ્યક્ષ એડિન્હો સિલ્વાએ જણાવ્યું હતું કે, પક્ષ હવે પોતાની પ્રચાર વ્યૂહરચનામાં આકરા ફેરફારો કરશે. આગામી દિવસોમાં યોજાનારી ટીવી ડિબેટ્સ અને મુખ્ય રાજ્યોમાં મતદારોને આકર્ષવા માટે વિશેષ ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવશે. શાસક પક્ષના નેતાઓ હવે ફ્લેવિયો બોલ્સોનારો સામે દેશની લોકશાહી અને આર્થિક નીતિઓ જોખમમાં મૂકાવાનો મુદ્દો ઉઠાવીને તમામ લોકતાંત્રિક બળોને એકત્રિત કરવા પ્રયાસો હાથ ધરી રહ્યા છે.

સામે પક્ષે, ફ્લેવિયો બોલ્સોનારો પોતાની પકડ વધુ મજબૂત કરવા માટે અન્ય પ્રાદેશિક પક્ષો અને સ્વતંત્ર ઉમેદવારોનો સંપર્ક કરી રહ્યા છે. તાજેતરમાં યોજાયેલી ચૂંટણીમાં તેમની 'લિબરલ પાર્ટી' એ સેનેટની એક તૃતીયાંશથી વધુ બેઠકો પર જીત મેળવીને સંસદમાં પોતાનું વર્ચસ્વ સાબિત કર્યું છે. આ સંસદીય મજબૂતી અને જમણેરી સમર્થકોના ઉત્સાહને કારણે બીજા તબક્કામાં પણ વિપક્ષનો હાથ ઉપર રહેવાની પૂરેપૂરી આશંકા સેવાઈ રહી છે.

સ્થાનિક મતદારોમાં વધતા આક્રોશ અને પરિવર્તનની માંગને કારણે પરંપરાગત લુલા સમર્થકો પણ આ વખતે બોલ્સોનારો તરફ વળ્યા હોવાનું ચિત્ર સામે આવ્યું છે. જોકે, ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન ઉછળેલા ભ્રષ્ટાચારના આક્ષેપો અને 'બેન્કો માસ્ટર' કૌભાંડ જેવા વિવાદો છતાં, મતદારો શાસક પક્ષના આર્થિક મોડલ સામે વિરોધ નોંધાવવા માટે જમણેરી ગઠબંધનને વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે, જેણે લુલા માટે આગળનો માર્ગ મુશ્કેલ બનાવ્યો છે.

બ્રાઝિલના ચૂંટણી ઈતિહાસમાં પ્રથમ તબક્કામાં આગળ રહેનાર ઉમેદવાર સામાન્ય રીતે આખરી વિજેતા બનતો આવ્યો છે, જેના કારણે ફ્લેવિયો બોલ્સોનારોની દાવેદારી વધુ મજબૂત મનાઈ રહી છે. હવે પછીના ત્રણ અઠવાડિયા દરમિયાન બંને ઉમેદવારો પોતાના નિર્ણાયક મતો મેળવવા માટે એડીચોટીનું જોર લગાવશે. આગામી ૨૫ ઓક્ટોબરના રોજ યોજાનાર આખરી મતદાન પર માત્ર બ્રાઝિલ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર લેટિન અમેરિકા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કૂટનીતિક આલમની નજર ટકેલી છે.