કેલિફોર્નિયા, તા.૦૨: ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામની પેરન્ટ કંપની મેટા (Meta) માંથી તાજેતરમાં જ અંદાજે ૮,૦૦૦ કર્મચારીઓને નોકરીમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા બાદ વૈશ્વિક આઇટી સેક્ટરમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. આ મોટા આંચકા બાદ, કંપનીના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ માર્ક ઝુકરબર્ગે કર્મચારીઓ અને બજારના ડરને શાંત કરવા માટે એક મોટું નિવેદન આપ્યું છે. ઝુકરબર્ગે દાવો કર્યો છે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના કારણે મોટા પાયે નોકરીઓ ખતમ થઈ જશે તેવી જે સામાન્ય માન્યતા છે તે અનિવાર્ય નથી. એક લાઈવ ઈન્ટરવ્યુ દરમિયાન તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, રોજગાર પર આની શું અસર પડશે તે સંપૂર્ણપણે એ બાબત પર નિર્ભર કરે છે કે વ્યવસાયો આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કઈ રીતે કરે છે.
માણસ વિરુદ્ધ મશીન નહીં, માણસ વત્તા મશીન: ઝુકરબર્ગની નવી ફિલસૂફી
માર્ક ઝુકરબર્ગે જણાવ્યું કે, "લોકો ધારી લે છે કે AI બધી નોકરીઓ ખતમ કરી દેશે, પણ મને ખરેખર એવું નથી લાગતું." તેમણે કંપનીઓને સલાહ આપી કે કર્મચારીઓને રિપ્લેસ કરવાને બદલે 'વ્યક્તિગત સુપર ઇન્ટેલિજન્સ' સિસ્ટમ વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ, જે માણસોને તેમનું કામ વધુ સારી રીતે કરવામાં મદદ કરે. જો ટેકનોલોજી માણસની ઉત્પાદકતા વધારશે, તો ભવિષ્યમાં નોકરીઓ ઘટવાને બદલે નવી તકો ઊભી થશે અને રોજગારીમાં વધારો થઈ શકે છે.
વહેલી સવારે ૪ વાગ્યે મેઇલ આવ્યો અને ૮,૦૦૦ લોકો બેરોજગાર થયા!
મેટા માટે આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે કંપનીએ તેના કુલ કાર્યબળમાંથી ૧૦ ટકા એટલે કે આશરે ૮,૦૦૦ કર્મચારીઓને પિંક સ્લિપ આપી દીધી છે. આ છટણી સાયબર સુરક્ષા, ઇન્ટિગ્રિટી અને કન્ટેન્ટ ડિઝાઇન જેવી મહત્વની ટીમોમાં કરવામાં આવી છે. આ પ્રક્રિયા એટલી આઘાતજનક હતી કે એશિયા, યુરોપ અને અમેરિકામાં કર્મચારીઓને વહેલી સવારે ૪ વાગ્યે ઇમેઇલ દ્વારા ટર્મિનેશનની નોટિસ મળી હતી. જોકે, અમેરિકામાં પ્રભાવિત કર્મચારીઓને ૧૬ અઠવાડિયાનો મૂળ પગાર અને ૧૮ મહિના સુધીનો હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ આપતું સેવરેન્સ પેકેજ ઓફર કરાયું છે. આ કાપની સાથે જ મેટા આશરે ૭,૦૦૦ કર્મચારીઓને AI પ્રોજેક્ટ્સમાં ટ્રાન્સફર કરી રહી છે.
ખર્ચ સરભર કરવા માટે આકરા નિર્ણયો અને અબજો ડોલરનું રોકાણ
કંપનીના ચીફ ફાયનાન્સિયલ ઓફિસર સુસાન લીએ સ્વીકાર્યું છે કે AI ના આગમન બાદ કંપની પોતાની કાર્યક્ષમતાનું પુનર્મૂલ્યાંકન કરી રહી છે, કારણ કે AI ના કારણે અગાઉ જે કામ માટે મોટી ટીમોની જરૂર પડતી હતી તે હવે ખૂબ નાના સ્તરે થઈ શકે છે. આ વર્ષે મેટા ડેટા સેન્ટર્સ, સ્પેશિયલાઈઝ્ડ ચિપ્સ અને સુપરઇન્ટેલિજન્સ લેબ્સ પાછળ $૧૨૫ બિલિયનથી $૧૪૫ બિલિયન (અબજો ડોલર) નો જંગી મૂડી ખર્ચ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જે ગયા વર્ષ કરતાં લગભગ બમણો છે. આ આકાશ આંબતા ખર્ચને સરભર કરવા માટે જ નોકરીઓમાં કાપ મૂકવામાં આવ્યો છે.
અન્ય ટેક લીડર્સ કરતા ઝુકરબર્ગનો મત અલગ
રોજગાર પર AI ની અસરો અંગે ટેક જગતના દિગ્ગજોમાં બે ભાગ જોવા મળી રહ્યા છે. એન્થ્રોપિકના સીઈઓ ડારિયો અમોડેઈએ ચેતવણી આપી છે કે આગામી ૫ વર્ષમાં પાયાના સ્તરની અડધી વ્હાઇટ-કોલર નોકરીઓ ગાયબ થઈ જશે. બીજી તરફ, ઓપનએઆઈ (OpenAI) ના સીઈઓ સેમ ઓલ્ટમેન માને છે કે જે 'નોકરીઓનો વિનાશ' થવાની ભયાનક આગાહીઓ કરાતી હતી તે હજુ સુધી સાચી સાબિત થઈ નથી. મેટાએ તાજેતરમાં જ સ્કેલ AI માં $૧૪ બિલિયનના રોકાણ બાદ પોતાનું મોટું લેંગ્વેજ મોડેલ 'મ્યુઝ સ્પાર્ક' (Muse Spark) રજૂ કર્યું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે માર્ક ઝુકરબર્ગનું આ આશાવાદી નિવેદન છટણીના ડરમાં જીવતા આઇટી પ્રોફેશનલ્સને કેટલી રાહત આપે છે.