કાઠમંડુ : હિમાલયની પહાડીઓમાં સ્થિત નેપાળ હાલના સમયની સૌથી ભયાનક કુદરતી આફતનો સામનો કરી રહ્યું છે. નેપાળના લેંગટાંગ લિરુંગ ક્ષેત્રમાં સમુદ્ર સપાટીથી ૫,૨૦૦ મીટરની ઊંચાઈએ આવેલો એક વિરાટ ગ્લેશિયર અચાનક તૂટી પડતાં સર્જાયેલી જળપ્રલયની સ્થિતિમાં અત્યાર સુધીમાં ૧,૦૫૦ થી વધુ લોકોના મોત નીપજ્યા છે, જ્યારે ૩,૯૦૦ થી વધુ લોકો હજુ પણ લાપતા છે. આ કુદરતી હોનારતની અસર સરહદ પાર ચીનના તિબેટ ક્ષેત્રમાં પણ થઈ છે, જ્યાં ૧૬ લોકોના મોત થયા છે અને ૫૪૬ લોકો ગુમ હોવાના અહેવાલ છે.

આ વિનાશક આપત્તિમાં વિદેશી પ્રવાસીઓ પણ મોટી સંખ્યામાં ભોગ બન્યા છે. અહેવાલો મુજબ, કૈલાશ માનસરોવરની પવિત્ર યાત્રાએ ગયેલા ૧૩૩ ભારતીય નાગરિકો પણ ગુમ થયા છે. ૨૬ ઓગસ્ટના રોજ હિમાલયના સાંકડા ઘાટોમાંથી આશરે ૫૦ મીટર પ્રતિ સેકન્ડની ભયાનક ઝડપે વહેતા બરફ, પથ્થરો અને કાદવના પ્રવાહે ૨૦ કિલોમીટર સુધીના વિસ્તારમાં રસ્તાઓ, પુલો, રહેણાંક વસાહતો અને જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સને તબાહ કરી નાખ્યા છે. સરહદી ચોકીઓ પર પાર્ક કરેલા ૩૦૦ થી વધુ વાહનો અને ટ્રકો ક્ષણવારમાં પૂરના પ્રવાહમાં વહી ગયા હતા.

ચીનની નવી આફત અંગે ગંભીર ચેતવણી

હાલમાં પૂરના પાણી ઓસરી રહ્યા છે અને રાહત-બચાવ ટીમો કાટમાળ હેઠળ દટાયેલા લોકોને શોધવાના પ્રયાસો કરી રહી છે, પરંતુ ચીનના જળ સંસાધન મંત્રાલયે નવા ભૂસ્ખલન અને પૂર અંગે ભારે રેડ એલર્ટ જારી કર્યું છે. ગ્લેશિયર તૂટવાના કારણે નદીઓમાં કાટમાળના કુદરતી બંધ બની ગયા છે. જો આ હંગામી બંધ તૂટશે અથવા આસપાસના અસ્થિર પહાડો પરથી ફરી ભૂસ્ખલન થશે, તો નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ફરી એકવાર તબાહી મચી શકે છે.

વૈજ્ઞાનિકોના મતે ગ્લોબલ વોર્મિંગના કારણે હિમાલયના ઊંચા પર્વતો પર હિમનદીઓ ઝડપથી પીગળી રહી છે અને ખડકો નબળા પડી રહ્યા છે. નેપાળ જેવા દેશો માટે, જ્યાં મોટાભાગની વસ્તી અને માળખાકીય સુવિધાઓ સાંકડી નદીઓની ખીણોમાં આવેલી છે, આવી કુદરતી આફતો અત્યંત મોટું જોખમ ઊભું કરી રહી છે.