બ્રસેલ્સ: બેલ્જિયમની રાજધાની બ્રસેલ્સમાં સરકારી ખર્ચમાં કાપકૂપ અને વધતા જીવનનિર્વાહ ખર્ચ સામે ૯ ઓક્ટોબરે હજારો લોકો રસ્તા પર ઊતર્યા હતા. મુખ્ય સરઘસ શાંતિપૂર્ણ રહ્યું હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું છે, પરંતુ તેની બહાર કેટલાક નકાબધારી જૂથોએ હિંસા અને તોડફોડ કરી હતી. સામાજિક માધ્યમોમાં ઘટનાને ધાર્મિક રમખાણો તરીકે રજૂ કરતા દાવાઓને તપાસેલા અહેવાલોમાં સમર્થન મળ્યું નથી. ૧૧ ઓક્ટોબરે તપાસ સમયે ઉપલબ્ધ વિગતોમાં આજના નવા વ્યાપક રમખાણોની પુષ્ટિ મળી નથી.

બેલ્જિયમમાં સરકારની આર્થિક નીતિઓ સામે કામદારો, શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓનો અસંતોષ રસ્તા પર જોવા મળ્યો છે. શુક્રવાર, ૯ ઓક્ટોબરના પ્રદર્શનમાં પોલીસના અંદાજ મુજબ આશરે ૩૦ હજાર લોકો જોડાયા હતા. આયોજક કામદાર સંગઠને સંખ્યા ૫૦ હજાર ગણાવી છે. સંગઠનના સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર દેખાવોમાં મોટી સંખ્યામાં યુવાઓ, વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો સામેલ થયા હતા. પગારને મોંઘવારી સાથે જોડતી વ્યવસ્થામાં ફેરફાર, મૂલ્યવર્ધિત કર વધારવા અને કામના સમયની વ્યવસ્થામાં સૂચિત ફેરફારો સામે વિરોધ વ્યક્ત કરાયો હતો. 

મુખ્ય સરઘસની બહાર બ્રસેલ્સના મધ્ય રેલવે સ્ટેશન નજીક નકાબધારી યુવાનોએ પોલીસ તરફ પથ્થરો અને ફટાકડા ફેંક્યા હતા. સાઇકલ અને વીજચાલિત સ્કૂટરના ઢગલામાં આગ લગાડવાના બનાવો પણ નોંધાયા હતા. પોલીસે ટીયરગેસ, પાણીની તોપ અને લાઠીચાર્જથી ટોળાંને વિખેર્યાં હતાં. પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જાહેર વ્યવસ્થામાં ખલેલ પહોંચાડનારાઓનો મુખ્ય કાપકૂપ વિરોધી સરઘસ સાથે સંબંધ નહોતો. 

કચરાના મોટા ડબ્બા અને સ્કૂટરને આગ લગાડવી તથા બસને નુકસાન પહોંચાડવા જેવી ઘટનાઓ પણ સામે આવી હતી. સરઘસના અંતિમ સ્થળ એવા દક્ષિણ રેલવે સ્ટેશનના વિસ્તારમાં બપોરના પ્રારંભ સુધી છૂટાછવાયા બનાવો નોંધાયા હતા. સ્થાનિક જાહેર પ્રસારકના પોલીસ આધારિત અહેવાલમાં ૨૧ લોકોની ધરપકડ નોંધાઈ છે, જેમાં ૧૩ સગીર હતા. આ આંકડો ૯ ઓક્ટોબરના અહેવાલનો છે.

વિદ્યાર્થીઓની ફરિયાદોમાં વધતો શિક્ષણ ખર્ચ, વર્ગખંડોમાં વધુ ભીડ અને ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવું મુશ્કેલ બનવાની ચિંતાનો સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ વડાપ્રધાન બાર્ટ ડે વેવરે ખર્ચ ઘટાડવાના પગલાં જરૂરી ગણાવ્યાં છે. તેમનું કહેવું છે કે દેવું અને વ્યાજના ખર્ચનો વધતો બોજ અટકાવવામાં નહીં આવે તો ભાવિ પેઢીને ભારે કિંમત ચૂકવવી પડશે. 

ફ્રેન્ચ ભાષી બેલ્જિયમની શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારાના વિરોધ પાછળ સ્થાનિક કારણો પણ છે. મંજૂર યોજનામાં ૨૦૨૯ સુધીમાં ૫૦ કરોડ યુરોની બચત કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. યુનિવર્સિટીની ફી તથા શિક્ષકોના સાપ્તાહિક અધ્યાપન કલાકો ૨૦થી વધારી ૨૨ કરવા સામે વિરોધ વ્યક્ત થયો છે. શિક્ષણમંત્રીએ હિંસાની નિંદા કરી હતી, જ્યારે વિદ્યાર્થી પ્રતિનિધિઓએ તેમની માંગણીઓને બેલ્જિયમની શિક્ષણ પરિસ્થિતિ સાથે સંબંધિત ગણાવી હતી. 

લિયેજ શહેરમાં પણ આ મહિનાના આરંભથી વિદ્યાર્થી દેખાવો થયા છે. ૭ ઓક્ટોબરના અહેવાલમાં તોડફોડ અને આગજનીના બનાવો સાથે ૧૦૭ ધરપકડ નોંધાઈ હતી. તે સમયે વેપારીઓને વહેલા દુકાનો બંધ કરવાની સલાહ અપાઈ હતી અને મુખ્ય રેલવે સ્ટેશન અસ્થાયી રીતે બંધ કરાયું હતું. આ પગલાં અગાઉના દિવસોની પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે; આજે પણ સ્ટેશન બંધ છે એવું પુષ્ટિ વિના કહી શકાય નહીં. 

આજની છેલ્લી ઉપલબ્ધ સ્થિતિ: ૧૧ ઓક્ટોબરે તપાસાયેલા સત્તાવાર જાહેર સૂચનો અને વિશ્વસનીય અહેવાલોમાં બ્રસેલ્સ, લિયેજ અને એન્ટવર્પમાં આજે નવા વ્યાપક રમખાણો, મૃત્યુઆંક અથવા સમગ્ર શહેર બંધ હોવાની પુષ્ટિ મળી નથી. તેથી પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણ સામાન્ય થઈ ગઈ છે એવું પણ કહી શકાય નહીં. બ્રસેલ્સના નગરતંત્રની જાહેર સૂચનામાં ૧૨ ઓક્ટોબરે રાષ્ટ્રીય કામદાર આંદોલનને કારણે વહીવટી કેન્દ્ર અને સંપર્ક કચેરીઓની સેવાઓમાં વિક્ષેપની ચેતવણી છે. કામદાર સંગઠને ચોક્કસ આર્થિક પગલાં લેવાશે તો ૨૩ નવેમ્બરથી શરૂ થતા સપ્તાહમાં સામાન્ય હડતાળની ચેતવણી આપી છે.