નવી દિલ્હી, તા.૨૭: દેશના રાજકારણમાં અવારનવાર જોવા મળતા પક્ષપલટા અને રાજકીય પક્ષોના મર્જર (વિલીનીકરણ) ના મુદ્દે એક મોટો કાનૂની વળાંક આવ્યો છે. વરિષ્ઠ વકીલ અને અપક્ષ રાજ્યસભા સાંસદ કપિલ સિબ્બલ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુનાવણી કરવા સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે સંમતિ આપી છે. આ અરજીમાં બંધારણની દસમી અનુસૂચિ (10th Schedule) ની મર્જર જોગવાઈઓ પર પુનર્વિચાર કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે, જેનો ઉપયોગ કરીને ધારાસભ્યો અને સાંસદો પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા હેઠળ ગેરલાયક ઠરવામાંથી બચી જાય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને પાઠવી નોટિસ
જસ્ટિસ પી. એસ. નરસિંહા અને જસ્ટિસ આલોક અરાધેની બેન્ચે આ મામલે કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ જારી કરી છે. સુનાવણી દરમિયાન બેન્ચે મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કરતા કહ્યું હતું કે, "આમાં એવા ઘણા મુદ્દાઓ સામેલ છે જે સંસદના ક્ષેત્રમાં આવે છે. દસમી અનુસૂચિ સંસદ દ્વારા જ પસાર કરવામાં આવી હતી અને કાયદા ઘડનારાઓ માટે એક ચોક્કસ પદ્ધતિ ઘડવાની જવાબદારી તેમની છે."
સિબ્બલે કોર્ટમાં દલીલ કરતા જણાવ્યું હતું કે, આ જોગવાઈની "આપણી રાજનીતિ અને લોકશાહી પર અત્યંત આકરી અસર" પડી રહી છે. કાયદાની ખામીઓનો લાભ લઈને લઘુમતી જૂથ બહુમતી બની જાય છે અને ચૂંટાયેલી બહુમતી લઘુમતીમાં ફેરવાઈ જાય છે.
"સંસદ અને વિધાનસભાની રચના જે રીતે બદલાઈ રહી છે તે દેશના બંધારણીય માળખા માટે ચિંતાજનક છે. દસમી અનુસૂચિના ફકરા ૪ (Paragraph 4) નું નવેસરથી કાનૂની અર્થઘટન કરવું અત્યંત જરૂરી બન્યું છે."
— કપિલ સિબ્બલ, વરિષ્ઠ વકીલ તથા રાજ્યસભા સાંસદ
ગોવા પક્ષપલટા કેસ સાથે જોડી દેવાઈ અરજી
કપિલ સિબ્બલે કોર્ટનું ધ્યાન દોર્યું હતું કે ગોવાના ધારાસભ્યોના પક્ષપલટા સંબંધિત એક સમાન મામલો પહેલેથી જ સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ પેન્ડિંગ છે. આથી, સુપ્રીમ કોર્ટે સિબ્બલની આ નવી અરજીને પણ ગોવા મામલા સાથે જોડીને સંયુક્ત સુનાવણી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, તાજેતરના સમયમાં આમ આદમી પાર્ટી (AAP), તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) અને શિવસેના (UBT) જેવા વિપક્ષી પક્ષોના સાંસદો અને ધારાસભ્યો દસમી અનુસૂચિ હેઠળ બે-તૃતીયાંશ બહુમતી સાથે વિલીનીકરણનો દાવો કરીને શાસક ભાજપ તથા અન્ય પક્ષોમાં જોડાતા રહ્યા છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં કપિલ સિબ્બલની આ અરજી ભવિષ્યની રાજનીતિ માટે અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.