નવી દિલ્હી | તા.18: નરેન્દ્ર મોદી સરકાર માટે સંસદના મેદાનમાં એક દુર્લભ અને આશ્ચર્યજનક પરાજયના સમાચાર સામે આવ્યા છે. મહિલા અનામત બિલ સાથે જોડાયેલા બંધારણીય સુધારા દ્વારા સીમાંકન પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવાના સરકારના પ્રયાસને વિપક્ષી એકતાએ ધૂળ ચટાડી દીધી છે. સરકારને માત્ર 298 સાંસદોનો ટેકો મળ્યો, જે બંધારણીય સુધારા માટે જરૂરી બે તૃતીયાંશ બહુમતીના આંકડાથી ઘણો ઓછો સાબિત થયો. આ જીત સાથે વિપક્ષે સાબિત કરી દીધું છે કે જ્યારે રણનીતિ સચોટ હોય, ત્યારે સત્તાધારી પક્ષને પણ મ્હાત આપી શકાય છે.
સીમાંકનનો ડર અને વિપક્ષની શંકા
વિપક્ષી છાવણીમાં એવી પ્રબળ શંકા હતી કે સરકાર મહિલા અનામતના ઓઠા હેઠળ સીમાંકન (Delimitation) પ્રક્રિયાને વહેલી તકે પૂર્ણ કરીને લોકસભાની બેઠકોમાં મોટો ફેરફાર કરવા માંગે છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતના પક્ષો (DMK વગેરે) ને એવો ભય હતો કે વસ્તી ગણતરીના નવા આંકડા મુજબ ઉત્તર ભારતમાં બેઠકો વધશે અને દક્ષિણમાં ઘટશે, જે તેમના રાજકીય અસ્તિત્વ માટે ખતરો છે. આ જ ડરે કોંગ્રેસ, TMC અને DMK જેવા પક્ષોને એક મંચ પર લાવી દીધા.
ભાજપની ખોટી ગણતરીનો પર્દાફાશ
સરકારે કદાચ એવો અંદાજ લગાવ્યો હતો કે મહિલા અનામત જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દે કોઈ પક્ષ વિરોધ કરવાની હિંમત નહીં કરે. પરંતુ, વિપક્ષે સ્માર્ટ રીતે ‘મહિલા અનામત’ ને આવકારી પણ તેની સાથે જોડાયેલા ‘સીમાંકન’ ના જોખમને નિશાન બનાવ્યું. ભાજપના રણનીતિકારો વિપક્ષની આ અણધારી એકતાને ઓળખવામાં નિષ્ફળ રહ્યા. પરિણામે, સંસદમાં જ્યારે મતદાન થયું ત્યારે લગભગ તમામ વિપક્ષી સાંસદો હાજર રહ્યા અને સરકારના પ્રસ્તાવ વિરુદ્ધ નિર્ણાયક વોટ આપ્યા.
હવે શરૂ થશે ‘નરેટિવ વોર’
આ હાર બાદ હવે દેશમાં એક નવું ‘વાર્તા યુદ્ધ’ શરૂ થવા જઈ રહ્યું છે. ભાજપ હવે આક્રમક બનીને વિપક્ષને "મહિલા વિરોધી" ચીતરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે, જ્યારે વિપક્ષ આને લોકશાહી અને પ્રાદેશિક સમાનતાની જીત ગણાવી રહ્યો છે. જોકે, 2023 માં લગભગ સર્વાનુમતે પસાર થયેલું મહિલા અનામત બિલ હજુ પણ અમલમાં રહેશે, પરંતુ તેને વસ્તી ગણતરી અને સીમાંકન વગર વહેલું લાગુ કરવાનો સરકારનો રસ્તો અત્યારે તો બંધ થઈ ગયો છે.
શું આ વિપક્ષી એકતા 2029 ની ચૂંટણી સુધી ટકી રહેશે? કે પછી ભાજપ પોતાની નવી રણનીતિથી ફરી બાજી પલટશે? આ સવાલ અત્યારે દિલ્હીના રાજકીય ગલિયારાઓમાં સૌથી વધુ ચર્ચાઈ રહ્યો છે.