નવી દિલ્હી :  વૈશ્વિક રાજકારણના મંચ પર ભારત અને રશિયાની મિત્રતા વધુ એક નવા અને ઐતિહાસિક શિખર સર કરવા તરફ આગળ વધી રહી છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની નવી રણનીતિ હેઠળ આગામી સમય માટે એક મજબૂત રોડમેપ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. રશિયામાં ભારતના રાજદૂત વિનય કુમારે તાજેતરમાં આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં ખુલાસો કર્યો છે કે બંને દેશોએ વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં પરસ્પર દ્વિપક્ષીય વેપારને સીધા ૧૦૦ બિલિયન ડૉલર અને પરસ્પર રોકાણને ૫૦ બિલિયન ડૉલર સુધી પહોંચાડવાનું મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય નિર્ધારિત કર્યું છે, જે બંને રાષ્ટ્રોના આર્થિક વિકાસને નવી ગતિ આપશે.

આ રણનીતિની પૃષ્ઠભૂમિ પર નજર કરીએ તો, નવી દિલ્હીમાં આયોજિત બ્રિક્સ (BRICS) સમિટ અને 'ઇનોપ્રોમ-ઇન્ડિયા' નામના પ્રથમ રશિયન ઔદ્યોગિક પ્રદર્શન દરમિયાન બંને નેતાઓએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોના તમામ પાસાઓ પર ગહન ચર્ચા કરી હતી. રાજદૂત વિનય કુમારે જણાવ્યું હતું કે બંને દેશોના શીર્ષ નેતૃત્વ દ્વારા સંબંધિત મંત્રાલયો અને વિભાગોને વેપાર, વાણિજ્ય અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે ભાગીદારી વધુ મજબૂત કરવા સ્પષ્ટ નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે. આ સહયોગ માત્ર માલસામાનના વેપાર પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો પણ વ્યાપક સમાવેશ થાય છે.

વેપાર ઉપરાંત માનવશક્તિ અને શ્રમ સહયોગના ક્ષેત્રે પણ ભારત અને રશિયા વચ્ચે મોટા પાયે આદાન-પ્રદાન થઈ રહ્યું છે. હાલમાં રશિયામાં વિદેશી કામદારોના કુલ ક્વોટાના અંદાજે ૨૫ થી ૩૦ ટકા હિસ્સામાં માત્ર ભારતીય નાગરિકો જ કાર્યરત છે. ભારતની યુવા વસ્તી—જેની સરેરાશ ઉંમર માત્ર ૨૯ વર્ષ છે અને ૬૯ ટકા વસ્તી કામ કરવાની વય જૂથમાં આવે છે—તેને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત વૈશ્વિક સ્તરે કુશળ શ્રમનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. રશિયાની ચોક્કસ જરૂરિયાતોને સંતોષવા માટે ભારતમાં જ શૈક્ષણિક કેન્દ્રો સ્થાપવા અથવા તાલીમ આપવા અંગે પણ સક્રિય ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, જે આગામી દિવસોમાં ભારત-રશિયા સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવશે.