નવી દિલ્હી : ભારતના સૌથી મહત્વાકાંક્ષી અને પ્રખ્યાત 'મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇ-સ્પીડ રેલ' (MAHSR) એટલે કે બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એક નવો વિવાદ સામે આવ્યો છે. એક પૂર્વ જાપાની રેલવે એન્જિનિયર દ્વારા આ પ્રોજેક્ટના મેનેજમેન્ટ અને ભારતના વલણ પર ઉઠાવવામાં આવેલા સવાલોને ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય (MEA) એ સખત શબ્દોમાં ફગાવી દીધા છે. વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ટિપ્પણીઓ માત્ર એક વ્યક્તિનો અંગત અભિપ્રાય છે અને તે ભારત તેમજ જાપાન વચ્ચેના મજબૂત દ્વિપક્ષીય સહયોગને બિલકુલ પ્રતિબિંબિત કરતી નથી.

સાપ્તાહિક મીડિયા બ્રીફિંગ દરમિયાન પત્રકારોના સવાલોનો જવાબ આપતા વિદેશ મંત્રાલયના સત્તાવાર પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે, બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ પર બંને દેશો વચ્ચેની ચર્ચાઓ અત્યંત સૌહાર્દપૂર્ણ વાતાવરણમાં અને સરળતાથી આગળ વધી રહી છે. આ ભગીરથ પ્રોજેક્ટનું બાંધકામ હવે નોંધપાત્ર અને અભૂતપૂર્વ ગતિએ પહોંચી ગયું છે.

જાપાની એન્જિનિયરે શું લગાવ્યા હતા આરોપ?

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે આ પ્રોજેક્ટ સાથે અગાઉ સંકળાયેલા અને હાલ દિલ્હીમાં મેટ્રો વાહન સલાહકાર તરીકે કામ કરતા જાપાની એન્જિનિયર હિદેકી માકિહારાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર એક બ્લોગ શેર કર્યો. જાપાનના વડાપ્રધાન સના તાકાઈચીની તાજેતરની ભારત મુલાકાત બાદ તેમણે દાવો કર્યો હતો કે, આંતરરાષ્ટ્રીય વાટાઘાટો દરમિયાન ભારતનું વલણ "અવિચારી" (Reckless) હતું. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ભારત વારંવાર પોતાની શરતો અને સ્થિતિ બદલતું હોવાથી પ્રોજેક્ટ ધીમો પડ્યો છે અને આ વિલંબ માટે "સંપૂર્ણપણે ભારતીય પક્ષ" જ જવાબદાર છે. તેમણે એવી ચિંતા પણ વ્યક્ત કરી હતી કે જો ભારત જાપાનની શિંકનસેન સિગ્નલિંગ સિસ્ટમથી દૂર જશે તો ભવિષ્યના રેલ્વે સંબંધો બગડી શકે છે.

'તથ્યોથી તદ્દન વિપરીત છે દાવા': ભારતની સ્પષ્ટતા

બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ પર લાગેલા આ આક્ષેપોને ખોટા ગણાવતા પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું કે, માકિહારાના દાવાઓ "તથ્યો સાથે નોંધપાત્ર તફાવત" ધરાવે છે. ભારત અને જાપાન બંને વહેલી તકે આ હાઇ-સ્પીડ રેલ સેવા શરૂ કરવાના સામાન્ય અને એકસમાન ઉદ્દેશ્ય સાથે આગળ વધી રહ્યા છે.

વિદેશ મંત્રાલયે સત્તાવાર રીતે પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે, મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરનો પ્રથમ કાર્યરત વિભાગ (First Operational Section) પોતાના નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક મુજબ વર્ષ ૨૦૨૭ માં જ ખુલી જશે.

પ્રોજેક્ટ સમયસર પૂરો કરવા માટે લીધો આ મોટો નિર્ણય

સરકારી અહેવાલો અનુસાર, જાપાનની આગામી પેઢીની અત્યાધુનિક 'E10 શિંકનસેન' (E10 Shinkansen) ટ્રેન હજુ પણ રિસર્ચ અને વિકાસ હેઠળ છે, જે ૨૦૩૦ ના દાયકાની શરૂઆતમાં જ સપ્લાય થઈ શકે તેમ છે. આથી, પ્રોજેક્ટમાં વધુ વિલંબ ન થાય તે માટે બંને દેશો પરસ્પર સહમતિથી પ્રારંભિક તબક્કામાં ભારતીય હાઇ-સ્પીડ ટ્રેનનો ઉપયોગ કરીને જ ઓપરેશન શરૂ કરવા સંમત થયા છે. વિદેશ મંત્રાલયે ઉમેર્યું કે, આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોનું પાલન કરતા સિગ્નલિંગ સાધનોનો ઓર્ડર પહેલેથી જ આપી દેવામાં આવ્યો છે અને જાપાન તરફથી વૈકલ્પિક સિગ્નલિંગ વ્યવસ્થા અંગે કોઈ નવો પ્રસ્તાવ મળ્યો નથી.

જાપાન ઇન્ટરનેશનલ કોઓપરેશન એજન્સી (JICA) ની સસ્તા વ્યાજની લોન અને જાપાની શિંકનસેન ટેકનોલોજીના સમન્વયથી બની રહેલો આ પ્રોજેક્ટ ભારત-જાપાન વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનું પ્રતીક છે અને બંને દેશો તેને સફળ બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.