મુંબઈ, તા.22: ચોમાસા દરમિયાન મુંબઈને પાણી પૂરું પાડતાં તમામ જળાશયો છલોછલ ભરાઈ ગયા બાદ એવી આશા સેવાઈ રહી હતી કે નાગરિકો માટે આગામી ચોમાસા સુધી પાણીની ચિંતા ટળી ગઈ છે. પરંતુ ચોમાસાની વિદાય સાથે જ શરૂ થયેલી આકરી 'ઓક્ટોબર હીટ' અને સતત ૩૫ ડિગ્રીથી વધુ રહેતા તાપમાને મુંબઈગરાં સમક્ષ જળસંકટનું નવું ગંભીર જોખમ ઊભું કર્યું છે.

આકરી ગરમી અને બાષ્પીભવન (Evaporation) ના લીધે મુંબઈને પીવાનું પાણી પૂરું પાડતાં સાત મુખ્ય જળાશયોમાંથી દરરોજ અંદાજે ૨૫૦ મિલિયન લિટર (૨૫ કરોડ લિટર) પાણી વરાળ બનીને હવામાં ઊડી રહ્યું છે. દૈનિક જળપુરવઠામાં થઈ રહેલા આ તીવ્ર ઘટાડાને પગલે બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) ના હાઇડ્રોલિક એન્જિનિયરિંગ વિભાગની ચિંતામાં મોટો વધારો થયો છે.

મુંબઈ શહેરને દૈનિક આશરે ૪૧૦૦ મિલિયન લિટર (MLD) પાણી સપ્લાય કરવામાં આવે છે. તેની સરખામણીએ દરરોજ ૨૫૦ MLD પાણી માત્ર કુદરતી બાષ્પીભવનના કારણે ગુમાવવું પડે છે, જે એક મોટો વિસ્તાર ધરાવતા ઉપનગરની દૈનિક વાસ્તવિક જરૂરિયાત જેટલું વિશાળ પ્રમાણ ગણાય છે. આ ઉપરાંત, જૂની પાઇપલાઇનોમાં લીકેજ અને ગેરકાયદે જોડાણોને કારણે કુલ પુરવઠાના આશરે ૩૨ થી ૩૫ ટકા પાણી વેડફાઈ જાય છે.

હાલમાં મુંબઈની દૈનિક વાસ્તવિક માગ આશરે ૪૬૦૦ MLD ની છે, જેની સામે પુરવઠો ૪૧૦૦ MLD આસપાસ હોવાથી સામાન્ય દિવસોમાં પણ ૫૦૦ MLD ની ખાધ રહે છે. ચોમાસાના અંતે તળાવોમાં ૯૬ ટકાથી વધુ પાણીનો સ્ટોક હોવા છતાં, તાપમાનનો ઊંચો પારો અને બાષ્પીભવનની ઝડપને ધ્યાનમાં રાખીને પાલિકાએ હજુ સુધી અગાઉ મૂકેલા નિયંત્રણોમાં સંપૂર્ણ છૂટછાટ આપી નથી.

જો આગામી સમયમાં તાપમાન આવું જ ઊંચું રહ્યું અને બાષ્પીભવનનો દર ન ઘટો, તો ઉનાળો આવતાં પહેલાં જ શહેરમાં ૧૦ ટકાથી ૧૫ ટકા સુધીનો સત્તાવાર પાણી કાપ લાદવો પડી શકે છે. સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે પાલિકા વહીવટીતંત્ર કન્સ્ટ્રક્શન સાઇટ્સ અને સ્વિમિંગ પૂલ્સમાં વપરાતા શુદ્ધ પાણી પર નિયંત્રણો લાદવા અંગે પણ ગંભીર વિચારણા કરી રહ્યું છે.

આ વણસતી પરિસ્થિતિ વચ્ચે મુંબઈ મહાનગરપાલિકાએ તમામ નાગરિકોને વાહનો ધોવા, બગીચામાં કે સફાઈ કામમાં પીવાના શુદ્ધ પાણીનો બગાડ ન કરવા અને રીસાઇકલ કરેલા પાણીનો મહત્તમ ઉપયોગ કરીને કરકસર દાખવવા તાકીદ કરી છે.