તેહરાન:  ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના પાર્થિવ દેહને દફનાવવામાં થઈ રહેલા અસાધારણ વિલંબે વૈશ્વિક સ્તરે અનેક તર્ક-વિતર્કોને જન્મ આપ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાના સંયુક્ત ઓપરેશન દરમિયાન થયેલા મિસાઈલ હુમલામાં ૮૬ વર્ષીય ખામેનીનું મૃત્યુ થયું હતું. જોકે, ઘટનાના અઠવાડિયાઓ બાદ પણ ઈરાન સરકાર તેમના અંતિમ સંસ્કારની તારીખ નક્કી કરી શકી નથી. સુરક્ષા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઈરાની શાસન અત્યારે ઈતિહાસના સૌથી નબળા તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. તેહરાન સામે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે જો લાખોની મેદની એકઠી થાય, તો ઈઝરાયેલ ફરીથી તે ભીડ પર અથવા શાસનના બાકી બચેલા નેતાઓ પર હુમલો કરી શકે છે.

આ વિલંબ પાછળનું બીજું મુખ્ય કારણ ઈરાનમાં ચાલી રહેલી આંતરિક અશાંતિ અને સત્તા સંઘર્ષ હોવાનું મનાય છે. ખામેનીના મૃત્યુ બાદ તેમના પુત્ર મોજતબા ખામેનીને નવા સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ જનતામાં શાસન વિરોધી આક્રોશ ચરમસીમાએ છે. ગુપ્તચર અહેવાલો સૂચવે છે કે જો જાહેર અંતિમ સંસ્કાર યોજાય, તો તે શોક સભાને બદલે મોટા પાયે સરકાર વિરોધી દેખાવોમાં ફેરવાઈ શકે છે. ૧૯૮૯માં જ્યારે આયાતુલ્લા ખોમેનીનું અવસાન થયું ત્યારે લાખો લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા, પરંતુ અત્યારે સ્થિતિ તેનાથી તદ્દન વિપરીત છે; સોશિયલ મીડિયા પર અનેક ઈરાની નાગરિકો આ ઘટનાને શાસનનો અંત ગણાવી રહ્યા છે.

વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા, અધિકારીઓ હવે તેહરાનને બદલે મશહદ શહેરને દફનવિધિ માટે વધુ સુરક્ષિત માની રહ્યા છે. મશહદમાં સુરક્ષા ઘેરો મજબૂત કરવો સરળ છે અને ત્યાં સંભવિત હવાઈ હુમલાઓ સામે રક્ષણ મેળવી શકાય તેવી વ્યવસ્થાઓ છે. ફાઉન્ડેશન ફોર ડિફેન્સ ઓફ ડેમોક્રેસીસના વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે, "ઈરાન અત્યારે માત્ર ઈઝરાયેલના મિસાઈલોથી જ નહીં, પણ પોતાની જ જનતાના આક્રોશથી ડરેલું છે." જ્યાં સુધી આ પ્રાદેશિક સંઘર્ષમાં થોડી શાંતિ નહીં સ્થપાય, ત્યાં સુધી 'સુપ્રીમ લીડર'ની અંતિમ વિદાય અનિશ્ચિત કાળ સુધી પાછી ઠેલાતી રહે તેવી શક્યતા છે.